Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
C 77 )
tTers Hobbekaas genaamd , uit afgeroomde melk be-
reid, die minder goed, meer taai en alzou moeijdijker
te verteren is, wordt dadelijk gekend aan liet teeken:
HK, waar mede zij , volgens Plakaten van de Staten
van Holland en Wesifrttsland, op eene boete van
/ 500:-: en bij eene volgende overtreding met zwaar-
der ItrafTen, moet geteekend zijn, en zij vordert alzoo
eene geringe opleiteiidlieid.
Ten aanzien der Fritfche Zoete-nelkfche Kaas, moet
ik echter opmerken: dat zij ibmwijleu met een fchade-
lijk vergif doortrokken , voorkomt , en alzoo eene zeer
gevaarlijke fpijze oplevert. Te weten, fommige boeren
aldaar hebben de Itrafwaardige gewoonte, om hunne
Kaas , na dat zij eenige dagen belegen is , met water,
waar in rottekruid gekookt is, af te boenen, om daar-
door de korst harder en blanker te maken , en die des
te beter voor de mijt te bewaren. Wanneer nu dit
rottekruids-water te ilerk, of de korst nog niet hard
genoeg gedroogd is, of dat dezelve, door het afboenen ,
al te nat is gemaakt, kan dit vergif niet alleen in de
korst indringen, maar zelfs , door de korst heen , tot op
eenen zekeren al'ltand in de Kaas doortrekken, en zijne
fchadende eigenfchappen aan dezelve mededeelen. Ve-
len , zegt een achtenswaardig Friesch Geleerde , die
daar van, op eens , wat veel gegeten had , heb- i
ben dat dikwils met de doodelijkfte toevallen , ja fom-
migen zclf met den dood geboet: zoo als dit op vele .
boeren begrafenis-maaltijden bewaarheid is geworden.
Daar onze Hollandfche Kaas, zoo ver ik weet, al-
thans zeer zeker in Noord-Holland , alwaar ver uit de
meeste Kaas gemaakt wordt, in houten vormen wordt
bewerkt, na dat de melk vooraf in de ftallen en koel-
kaïners in fteeuen kommen of houten vaten ter afroo- ,
ming is geplaatst; is de vrees voor den nadeeligen in- i
vloed van metalen vaatwerk, dat in het Meklcuburg-
fche. weleer, zoo veel gernchts gemaakt heeft, voor
de Hollandfche Kaas overbodig- i
Vermits alleen het geoefend oog en de hand van er-
varen Kaaskoopers en Veeboeren, op het uiterlijk aan-
zien , de deugdzaamheid van de ter markt gebragte
Kaas kunnen beoordeelen: zoo kan ik geenszins op-
geven hetgene deze niet kunnen befchrijven , maar
.door ondervinding alleen werktuigelijk bepa'en. De
korst, die altoos opgemaakt is, verbergt de v/czen-
lij-