Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
( 63 )
te doen bederven, waar van het voldoende wezen zal
op te noemen; het nat worden , door lekkagie in de
fchepen, door overzeilen of diergelijke; het broeijen
in dezelve, enz. welk een en ander ligteliji^ oorzaak tot be.
derf kan geven: hier bij voegende , dat zulke, geheel of ge-
deeltelijk, bedorven visch evenwel hier te lande mag ver-
kocht worden, daar mij geene keuren bekend zijn, die
dit verbieden, en hier door wezenlijke nadeelen aan de
gezondheid van den eter kunnen toegebragt worden:
zoo is het de naauwgczetheid van elk, dien de zorg
voor eene gezonde fpijsberciding is opgedragen, alleen ,
welke hier het fchadende kan afweren.
Het zware voedfel, dat deze dorre gedroogde visch ople-
vert , wordt, als zoodanig, verhoogd, wanneer men denzel-
ven of ongebeukt, of niet genoegzaam gebeukt en onge-
weekt koken wil. Het is derhalve aan kok en keukenmeid
opgedragen, hier op wel degelijk de aandacht te vesti-
gen, ten einde geen onverteerbaar voedfel voor te zet-
ten. Want ongebeuktï ftolvvisch alleen door koken te
willen zacht en eetbaar maken,is door de ondervinding
bewezen, onmogelijk te zijn.
Gedroogde Schar , Heilbot, Schol, Tong en Schel'
•visch (welke laatfte het gebrek aan Stokvisch en Leng,
gedurende het ftilltaan van handel en zeevaart veroor-
zaakt , heeft moeten vervullen, en waar van , tot dat
einde, hier van in het jaar 1812,duizenden gedroogd naar
Braband en elders verzonden z^n); (laan in alles aan
het bovengemelde gelijk , en offchoon ik verzekeren
kan, dat men aiicen doode visch, zelf die reeds begin-
felen van bederf vertoont, daar toe gebruikt, en dat
ïong en Schelvisch ongezouten gedroogd worden, zoo
wordt evenwel het meest aangeltokene weggefmeten ; en
ik durf gerustelyk verzekeren, nimmer eenig nadeelig
gevolg van derzelver gebruik te hebben waargenomen.
Algemeene keuren echter,, hoe wenfchelijk anders, zijn
daaromtrent, zoo ver ik weet, nergens voorhanden,
waarom de zorg voor hare onfchadelijkheid, aan ieder
die ze voordienen en gebruiken wil, wordt overgela-
ten.
Alle ongezouten gedroogde visch, behoort, gelijk
wij van den Stokvisch en Leng gezegd hebben, al-
vorens dien te koken , door benken , een graad van zacht-
heid te verkrijgen. Dit geldt mede van den gedroogden
Schelviscli; bij de Tong behoeft dit minder, omdat
de.