Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
( 5a )
zeer veel en tevens zeer helder water ftond, eene vrij
groote Baars, maar die er eenigzins geel uitzag; hij
wilde dien den volgenden middag eten , maar noch
zijne vrouw norh hij konde dien, wegens den grondigen
fmaak, gebruiken , zijne dienstboden weigerden dien even
eens, en zelf de kat liet hem onaangeroerd ftaan. Is
de grondigheid van den visch dan eene harer ziekten ? -,Dit
althans heeft men opgemerkt, dat in het algemeen de
visfchen, welke in naauwe wateren beHoten zijn, en
op moerasfige gronden moeten leven , aan meer ziek-
ten onderhevig zijn en fpoediger Iterven, dan de visch ,
die op de ruimte tieit; als mede, dat zulke visch eer-
der tot bederf overgaat en eene nadeelige fpijze wordt.
Galen us merkte reeds aan: dat visch, in de nabij-
heid van groote lieden gevangen, alwaar de firoomende
rivier een menigte onreinheid mede voert, Hechter is dan
die, welke op grootere afftanden gevangen wordt.
3. Men lette dus vooral op, of de visch gezond zij?
Men kan immers den visch niet van alle ziekten, die
hem als voedfel ongefchikt maken, vrijfpreken. De Gazette
&alutaire meldt, dat, toen tü Kon/Iantinopolen ,Aooï&\e.n
een heer van l'pringhanen alle plantgewasfen verflon-
den had, tn de hongersnood ten hoogllen top geftegen
was, de menrchen genoodzaakt waren met fchelp- en
andere visfchen zich te voeden, dit genot door eenen
fpoedigen dood gevolgd werd ; daar men bevimd, dat
deze dieren met eene kwaadaardige ziekte befmet wa-
ren C"). De huidziekten der Noorwegers zijn aan het
overvloedig gebruik van zoodanige zieke visfchen toe te
Ichrijven. — ,, In het Chicmfer Meer in Beijeren
,, hcerscht," zegt frank, ,, fints 35 jaren, eene
,, doorgaande ziekte onder de Snoeken." Ook zijn
fommige visfchen zelfs vergiftig; maar daar deze geen
inwoonders zijn van ons werelddeel, zal deze opmer-
king alleen voldoende zijn.
4. Behoort de visch tijdig te zijn, dat i5, alleen
gegetc'n te worden, als hij vol en wel gevoed is;
dan leert de ondervinding, dat hij hard, lekker en voed-
zaam is. De Hommers worden onder deze, over het
algemeen,nog als de fmakejijkde befchouwd;ten aanzien
vau
C*) V/lmiée 1779 40.