Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
II



( )
De dierlijke voedfcls bezitten eene neiging tot bederf
en rotting, welke zij atin de gcfiellen, door welke ' ij ge-
bruikt worden . Inoedig niedcdeelen, indien niet de be-
hoorlijke voorzorgen daar tegen in acht genomen wor-
den. Mierom fclionk ons de Voorzienigheid het zout,
en bijzonder het plantenvoedfe!, welker overhelling tot
verzurin}> het tegengift tegen de tot verdcrfneigxnde
vlet-schipijren aanvoert, JVIen dek]:e dus nooit eene ta-
fel met vleeschfpijzen, zond.r t-cvens zout en groen-
ten, althans zuren, daarop te plaatlen.
Vleesch is, in het algcm.en. eene :nvaar te verterene
fpijze; Zij vordert, om behoorlijk gekleinsd te worden,
een gei^ond ligchaam , go.de werk?ame verterin^^swerk-
tuig.n, cn eene arbeid/ame levenswijze, waarin de in-
fpanning vai> ligchaamskrachien de werkdadiglieid der
verteringswerktuigen onderfteunt. De zwaar werkende
ambachtsman is , derhalve , alle het overige gelijk
llaande, het meest gefchikt om veel en zwaar vleesch
te verteren.
Hoe zwoarder het voedfel is, des te meer moet het
in evenredigheid gebragt worden met de voorwerpen,
voor welke het gefchikt is, en met de jaargetijden tevens ,
vyaarin het geg-ten wordt. Zwaar voedfel eifchen ,
daarom, het mannelijk geilacht, een gev^estigde ouder-
doni en het koude jaargetijde; ligt voedfel, daarente-
gen, en wie vleesch, her warmere gedeelte des jaars,
de vrouwelijke kunne en de jeugdige leeftijd. Deze waar-
heid, voor zoo verre de jaargetijden aangaat, leert ons
GODS vaderlijke zorg, die veie fpijzen fchenkt, voonil
uit liet plantenrijk, in die tijdperken des jaars, waarin
zij het voordeeligfte voor den mensch zijn-
"Niet alle vleeschfpijzen zijn even moeijelijk te verte-
ren: dat van onze gewone Varkens en van Hameien,
of "Schapen , is het zwaarfte ; dan volgt het Rund-
vleesch, en eindelijk het Kalfsvleesch, dat het zachtfle
van allen en het gemakkelijkst te verteren is ; het is
ook het wirfte : Avant -alle bruin vleesch levert eene
mocijelijker vertering op; vanhier ,dat het wildbraad,
als Herten , Hazen , wilde Vogelen en dergelijken
meer , tor de moeijelijkde ter vertering zouden moe-
ten gebragt worden , indien niet het plantaardige ,
veelal geurige voedfel, dat zij bij voorkeur beminnen,
zoowel als de gedurige en fnelle beweging, waarin
gij , hunnen aard, voornamelijk door het groote aantal
vij-