Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
( 2IO )
gen C*) ; zoo i'iede , omdat het zijné vlugge reiTk
fpoedig aan de melk mededeelt, en daarom een gereed
en veelbatend middel zou zijn tegen de zoo gemeen-
zame buikpijnen der Zuigelingen.
In Duitschland, zegt bomare, is het in de her-
bergen eene gewoonte, om Anijszaad voor te die-
nen, dat men dan met brood eet
Onder de belanzrijke, fchoon weinig in haren oor-
fprong , zamenftelling en aard, gekende zaken, wel-
ke in de huishouding, en wel bijzonder in de keuken,
gebruikt worden, teekenen Avij te regt op de Gesi, en haar
behoort voorzeker eenen plaats in een Natuur-huishoud-
kundig handboek te worden aangewezen.
Zien wij daii, hoe zij ontftaat; wat zij teweeg brengt
cn wat ten haren opzigte dient in aclit genomen te worden!
Het koorn , na vooraf gemout, dat is , door eene zachte
brocijing gekiemd of uitgefproten te zijn (§), daarna
met genoegzaam water vereenigd en blootgefteld aan
de vereischte
warmte, welke niet beneden de lo®
van reaumur of 55^ van Fahrenheit mag
zijn (*), ondergaat eene gesting, en daardoor eene
geheele verandering in deszelfs ftheidkundige eigen-
fchappen ; het onderling verband van de zamenftellen-,
de deelen wordt verbroken, en er heeft eene omzet-
ting der grondftolFen plaats; er ontftaat eene inwen-
dige beweging in het vocht; de hoeveelheid vermeer-
dert; de doorfchijnendheid verdwijnt geheel; het
wordt troebel, lijmerig, tevens wijnachtig en eenig-
zins rinsch van fmaak; er wordt eene warmte geboren ,
welke die des dampkrings te boven gaat, en volgens,
den Abt rosier tot 88° klimt; en door de vereeni-
ging van de koolftof der kleefftof met de zuurftof
der fuikerftof, ontwikkelt zich eene koolftofzure lucht,
gelijk de proefnemingen van priestleij en de
chaulnis hebben geleerd G).
Nadat deze gesting afgeloopen en het vocht in
rust gekomen is, wordt hetzelve door ftilftaan hel-
der,
(*) Geoffroij, IC. III. 96. ■
Ct) Lc. Art. Anijszaad.
C5) Zie over de Mouting, m a c q u e r , Beoef. Scheidk. II. 206.
(J) L a v o t s i e r, Traité Element, de Chemie. I. 139.
G) Cf. P o ü r c r 0 ij , Elem. d'Hist. Nat. et de Chemie.V. i9<J.