Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
' ( 159 )
Vreemde, en met onze behoeften niet overeenkomfti'ge
zal<en , vreemde beginfelen aan ons geftel mede, ter-
wijl de zoo noodige terugwerking ontbreekt, en bren-
gen mitsdien, door het invoeren dier fcherpten, nieu-
we, zoo al geene ziekte zaden, dan ten minsten ge-
fchiktheden aan, om die te ontvangen en aan te kwee-
ken. De Specerijen mogen alzoo door de weelde aan-
gewend worden , om door hare aangenaamheid den
fmaak te ftreelen , door hare eigenaardige fcherpte
eene graagte op te wekken , die anders ontbreken zou-
de , en misfchien ook de vertering van fommige fpijzen
bevorderen : wij onderfchrijven echter , van ganfcher
harte, het gezegde van zimmerman: ,, H&t groot-
,, ße voordeel der Specerijen (voor den Europeaan)
,, beftaat in den eetlust op te wekken, en haar ge~
j, ringße nadeel, oin de ingewanden te verbran-
„ den (*)."
En zorgde ook niet gods vaderlijke goedheid in
dit opzigt voor ons land? Schonk zij ons niet,
even als den Indiaan, Specerijen, die met onze lucht-
ftreek, geaardheid en behoeften, even zoo volkomen
overeenfiemmenV —op eigenen grond welig tieren? en
de noodwendige vochtbederving van onzen landaart —■
de Scorbutifche — tegenilaan (f) ? Deze , en ook deze
alleen kmmen en moeten wij aanhoudend gebruiken,
willen wij onze gezondheid, zoo min mogelijk, aan
beledigingen blootllellen. — Hiertoe nu behooren: Ra-
dijs , Rammenas , Mierikswortel, Kers, Thijm , Mostaard
en dergelijken meer; en daar wij de eersten reeds onder
de wortelen en kruiden gedacht hebben , zullen wij bij de
laatste , die tevens de voornaamde is, een weinig flilftaan.
Het Mostaardzaad, dat in ons Vaderland , en voor-
al in Noordholland, overvloedig aangekweekt wordt,
is het voortbrengfel van twee onderfcheidene, ddnfoor-
tige planten, die de hoogte van vier tot zes voeten
bereiken,ligt gele bloemen, van eenen liefelpen geur,
dragen , en ronde , kleine , plat gedrukte, blinkende
zaadjes, in een peulvormig zaadhuisje gelloten, voort-
brengen , van eene gele of bruine kleur, naar dat het
van de witte of zwarte mostaardplant gewonnen is (§).
L. c. 437.
(t) SCHAARSMtDT, DitStetik, 423.
i CD Sirifpis Alba, et Ni^ra, L,
Da
A