Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
( "137 )
van de Sluit- als Kruikooifpek,of vet fclia-
penvleesch , geftoofd, of in liet nat waarin Eendvogels
gekookt zijn, gereed gemaakt, vordert zij eene dubbelde
infpanning der verteringskrachten. Uit dien hoofde wordt
zij geheel verkeerd op de tafel van den lediggaanden
rijkdom, of van den uitgeputten onmatigen geplaatst: het
is alleen voor den zwaarvvcrkenden Ambachtsman of op
zijn meest fterk gefpierden . Stedeling, dat z\j eene be-
hoorlijk verteerbare fpijze oplevert; met uitzondering
evenwel van de Bloemkool en Broccoli, welke het minfte
windrig zijn en door de zwakfte magen verdragen wor-
den. — De zoogenaamde Boerenkool is de zwaarfte
vooral zoo zij niet bevrozen is geweest.
Alle Kool is zwaarder 'te verteren als zij ge-
doofd wordt in het eerfte water, waarin zii afgekookt
is. dan wanneer zij in ruim water afgekookt, en dat
eerfte water weggeworpen zijnde, verder toebereid
wordt, (t) Zij behoort, om de goede vertering te
bevorderen, met fpecerijen, bij voorbeeld peper, toe-
bereid, althans gegeten te worden.
Met zout bexeid en gegist, levert zij (te weten de Witte
enSavoifche) de voor velen zoo fmaktlijke Zuurkool op,
welke , als eene der gelieflcoosde winterfpijzen, de tafels
van de Bewooners onzer noordelyke landen verliert. Dat
deze fpijze, die eenigermate door den ftaat van gisting,
waarin zij verkeert of verkeerd heeft, en waarin zij door het
bijgevoegde keukenzout (hetgene zij in eene geringe
lioeveelheid vereischt, zoo men de gisting niet wil ver-
hinderen) geholpen is , als declende in eenen zekeren graad
van bederf,moet befchouwd worden; dat zij mitsdien,
ook behalve dat zij kool is, om des bederfs wille,
zwaar te verieren is, vooral wanneer zij, volgens ge-
woonte, met gerookt fpek geftoofd wordt; dat zij diens-
halve alleen voor de fterk gefpierde maag onzer ar-
beidzame Landbewooners en werkzaam Zeevolk en niet
voor het wekelijke geftel en minbezige levenswijze der
aan weinig arbeid gewone Stedehngen of des peinzenden
Geleerden gefchikt is , zal eene blote overweging over-
tuigelijk leren. — Hoe geler de Zuurkool zich ver-
toont
(*) Onder de Sluitkool begrijpt men de groote en kleine
Witte, Roode, Kappertjes en Groene of Savoifehe; onder de
Kruikooi, die, welke gemeenlijk Boerenkool Rcnoemd wordt.
(+) Roseblatt von der wirking des Kohls u. f. w,
H 5
■4