Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
C 98 )
' Men breekt ook de Tarwe tot Gort, welke een zeer
whte korrel en voedzame fpijze oplevert ; maar in ons
Vaderland is deze weinig, of in het geheel niet, in
gebruik.
• De roest en brand ziin ziekten , die de Tarwe bij-
zonder aandoen (*) ; de nadeelen , welke zij voortbrengen,
hebben wij reeds opgeteld. Men zorge derhalve , in-
dien er Tarwe worde opgetlagen,dat men dezelve toetfe
aan de opgegeven kenmerken, ten einde de gevreesde
onheilen af te keeren.
Wanneer de Tarwe gemalen wordt,blijven vooral de
buitenfle punten van den korrel hun meel behouden;
deze en die zemelen, welke fijn gemalen, en niet ge-
heel van meel ontbloot zijn, en bij het buidelen, van
het meel en de overige zemelen, afgefcheiden worden;
de groffte alzoo gemalen Tarwe , welke het midden beilaat
tusfchen zemelen en meel, noemt men kortding, ook
Taisve grant, en is een zeer gefchikt en tevens goed-
koop voeder voor het groote huisgevogelte, Hoenders en
Eenden, maar dan behoort hetzelve met warme melk
en water tot een droog bellag bereid, en twee maal
daags gegeven te worden.
3. Gnrst volgt, als voadfelhoudend graan , in rang
de Tarwe op. — Het is bekend als eene langwerpige
boekachtige korrel, die in het midden zwaar is, en
aan de beide einden (pits toeloopt, aan de eene zijde
met eene, langs de korrel lopende Jnfnijding voorzien,
cn dit onder de gele opperhuid een zoet en wit meel
bevat.
Men onderfcheidt de Garst, even als de andere gra-
nen , in Zomer- en JVintergarst, naar derzelver zaai-
tijd. De Wintergarst is de beste en grootlle. De kruid-
kundigen geven acht verfchillende foorten op (f).
De Garst wordt tot huisfelijk gebruik gebroken , op ver-
fchillende wijzen: of eenvoudig, en dan noemen wij dat
gebrokene, gewoonlijk, grof Gort, welke een eivormige, op
de eene zijde zwartachtig ingefnedene , korrel geeft; deze
is de gewone Scheepsg^trt; of de Garst wordt gepeld, en
levert dan een ronde zuivere, witte korrel op, onder
den naam van gepelde Garst; terwijl die, welke nog
' • fijn-
C") CF. leidenfrost, in fVocheutl. Luiihurgifche Anzei-
gen, i St.
(t) L in n. 1. c. 125.