Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
( 97 )
foorten overtreft; gelijk uit de proeven, door eeccario
genomen, en door kieselmaier herhaald, genoeg-
zaam bewezen is. Daar uit, immers,is die mannen ge-
bleken , dat, behalve het meel , nog een ander begin-
fel in de Tarwe gevonden wordt, dat meer dierlijk dan
wel plantaardig is , en hem toefcheen eenige overeen-
komst met het kaasachtige deel der melk tehebben(*),
hetgene dus met het colla der hedêndaagfche allezins
overeenkomstig is. Om deze reden wordt zij, te regt,
als het voedzaamfte kooin aangemerkt. Zij bevat,
trouwens , het meeste voedzame meel, benevens de zui-
kerftof, door het genoemde lijmachtig beginfel veree-
nigd (t3.
De Tarwe geeft eene ligtgele , bijna ronde (cylindri-
fche) korrel van twee lijnen , aan beide einden gerond;
aan de eene zijde glad en bol, aan de andere zijde plat
en in de lengte ingefneden; onder het gele huidje be-
vat zij een zeer wit meel. Huifhoudkundig telt men
er drie foorten van: Zomer- en IVmtertcirw, benevens
de Spelt. C H OW E L .geeft achttien foorten op, waar
van er tien eenjarige zaaiplanten zijn en acht tot de
voortdurende behooren (§).
De Spelt, die weinig en zeer ligt meel oplevert , is
in ons Land, als voedfelgevend graan, weinig bekend;
alleen derzelver Gort wordt hier en daar gegeten.
Van dc Tarwe is de Zomertarwe de beste en ver bo-
ven de Wintertarwe te fchatten, zoowel om de groote
korrel, als om het zwaardere meel. De Poolfche wordt
de beste van allen geacht; die in Zeeland geteeld
wordt, houdt men, na deze voor de beste: beide deze
foorten zijn zeker uitmuntende van hoedanigheid.
Rauw gegeten is de Tarwe ongezond: galenos
verzekerde dit reeds en van swieten. zag dit
bevestigd in eenige kinderen, die daarna langdurig ziek
werden, en waar van er twee aan de waterzucht ftier-
ven a).
Het Tarwebrood en meel overtreft dat van alkandere
granen in witheid, en alzoo in die kenmerken , welke wij
te voren van het beste brood en meel hebben opgegeven.
Meu
C*) Spielman, 1. c. 27.
(ó Sinclair, 1. c.
(§5 Huish. Woordenb. Art. Tarw.
G) De Aliment. Facult. Libr. Cap. 7.
G) L. c. IV. lOS.
Cr