Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
C 9Ö )
1';
M
T- \
LI
Ui
zoelceren , ten fterkften aan te bevelen. — Wel is waar#
ons Vaderland fchijni van üerztlvcr nadeeligen invloed be-
vrijd te zijn gebkven, althans geene vvaarneaiingen , zijn
mij daar van bekend, mislchien omditc wij nseest Oos-
teriche of Inlandlche Rogge gewoon zijn te tt£n , ten mins-
ten onder ons , geene, die op Duiifche , Frunfche, ot Zy/it'
ferjche bodems geteeld ziin , of omdat wij die Rogge nooit
versch , maar reeds belegen, en ver van den oogsttijd
af, gebruiken, als wanneer zij, gelijk wij, volgens
TissoT en andere ,■ verzekerden , hare nadeel opwek-
kende eigenfchappen fchijnt verloren te hebben: maar
dit veroorzaake daarom geene zorgeloosheid omtrent een
zoo teder punt, als de hoofdvoeding der menfchen^
waarin het huishoudelijk beihiur het grootlfe belang
behoort te (lellen.
Men wachte zich even zeer om het Moederkoorn tot
voeder te gebruiken voor het huisvee: want de Paar-
den krijgen van zulk voeder den droes, de Hoenders
en Ganzen de zoogenaamde pip, en zelfde Varkens
raken aan toevallen onderhevig ).
Ik heb mij, van wege de belangrijkheid, eenigzins
lang bij dit ftuk opgehouden, zoowel als omdat die
verfchrikkelüke ziekte zoo niet ongeneeslijk is, althans
zeer moeijelijk, en niet dan na vele (lagtoffers weg ge*
rukt te hebben, overwonnen wordt, en dc voorbehoe-«
ding daarom van het uiterlle belang is.
a. De Tarwe- is, in de tweede plaats , eene graanfoort j
welker da^eliiksch gebruik,zoowel tot meel als brood,-
hetzelve bijna onmisbaar, en tot een voorwerp der eers-
te behoefte, maakt. Geene klasfe van menfchen, trou*
wens, is er, zoo niet/de uiterfle armoede de grenzeil
der noodwendigheden angstvallig beperkt, die hetzelve
niet, meestal dagelijks , gebruikt. Het gebruik van Tarwe-
brood is tevens veel algemener dan dat van Roggebrood f
want voedt de laatfte alleen de geringde klasfe van men-
fchen,de tarwe voedt,die klasfe uitgezonderd, foms ceheelc
natiën voor het grootde gedeelte , en ver het rijklte gedeelte
daar van alleen, zonder dat de Rogge inuner tot dezelve
dooidringt; terwijl de Tarwe nog wel eeiis nu en darï
de hut der fchamele gemeente intreedt. Zij is zeer voe-
dend , zoodat zij ten dezen aanzien alle andere graan-
foor'i
C*) Cf. Model, Fortzetzung einer Chemifche Nebettjlun^
den, u. s. w.