Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
C 93 )
'Moemen en bladeren, onder de gedaante van een zware
^lijmachtig poelier.
Het Zwart oï-da Kool{Carbo.,\n\ieivtzn?,c\\Charbi>n')
is niet wel üitwendig te kennen j als alleen hier aan, dat
de korreJ ziclï eenigzins. ronder vertoont: inwendig is zij
met eene zwarte, jijmig», Hinkende lloiFe gevuld. Ook
levert de Kanker in h^t koorn een zwart poeijer, doch
dit is in een vliesje befloten ; dit ongemak 'vértqónt
zich het duidelijkst in het turkskoorn of de Maïf, '
^De Uoningdaauw brengt in her koorn de roest (Ru-
bigo, in heVFransch Rouclle, in hetEngelsch Mildeng€-
naamd.) te weeg , waardoor het geheele gewas als met een
roestkleurig poeijer overtogen wordt, zoo dat het zelve,
geen genoegzaam voedfel ontvangende , kwi-jnt , ver-
droogt en bijna geen meel iiitkvert: en dit ftelt alzoo
eene tweede foort van misgewas daar , dat gevaarlijke
ziekten te weeg brengt (*•); dit alles treft zoowel de
Tarwe en eenige andere plantfoorten als de Rogge.
De Spoorrogge {Sccale Cornutum, in het Fransch
Ergót^ is hoofdzakelijk, althans onder de gewone eet-
bare granen, de Rogge eigen, zonder echter de andere
graanfoorten geheel voorbij te gaan; zij wordt gewoon-
lijk in natte en koude zomers geteeld; is meer het deel
van de zomer dan van de winterrogge, en befiaat in
eene onregelmatige iiiteengroeijing van de roggekorrel,
welke daardoor eene figuur,als tusfchen eene korrel ea
een blad verkrijgt , en eene gelijkenis als vau eenvogel-
klaauw of hanefpoor aanneemt, van eene groene zwart-
achtige en onregelmatige kleur, dikwijls veertien en vijf-
tien lijnen lang en twee breed, cn welker onderfle ge-
deelte eene Itoffe bevat, zoo zoet als honig (f). — Bevat
ook misfchien deze honigdrop het vergif'? Dr. lang
verzekert,dar een klein bijna onzichtbaar wormi)je zich
binnen in de korrel ophoudt. '—■ Deze Spoorrogge
wordt door tissoï, tegen het gevoelen van monu-
ta gehouden voor het« zelfde als het iNloedcrkoorn
{Clavus J'ecalinus, in het Fransch Orge.^ Zij wordt zel-
den , zonder door honigdaauw voortgebragt te zijn, waar-
genomen , gelijk MOELLERUs bevestigt (§). Inde
SpooF-
(*■) Macquet, Pathohg. 111 D. bl. 213.
(t) p lï R A U LT , zie leidenfrost bij LANDrFORT.
G BiM IX. 75.
(.5) Cr. Oeconom. Ph'^fts. a. handel. \\. f. ^78.
\ ■>

m