Boekgegevens
Titel: Natuur- en huishoudkundig handboek
Serie: Verhandelingen, uitgegeeven door de Nederlandsche Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen ;, 15: 2
Auteur: Stant, Cornelius
Uitgave: Amsterdam: C. de Vries, H. van Munster en zoon, J. van der Heij, 1814.
Maatschappij: tot Nut van 't Algemeen.
Opmerking: Bevat: Antwoord op de prijsstoffe: Een natuur- en huishoudkundig handboekje / door Cornelis Stant
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-930
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206414
Onderwerp: Geneeskunde: voeding (persoonlijke gezondheidszorg)
Trefwoord: Voedingsstoffen, Voedselveiligheid, Voedingsleer, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuur- en huishoudkundig handboek
Vorige scan Volgende scanScanned page
l'i'i

(
rl
C 90 )
,, Een Tuinier fiookte," zegt model, „ zijn bakoven
,, tnet de afbraak van eene oude fcliutting, die met
,, loodverf was geverfd geweest; en' de loodltof ver-
,, jjiftigde dermate den oven, dat negen perfonen, die
„ -van uat bropd , nadat hetzelve reeds koud geworden
„ was, hadden gegeten, hier van de zwaarfle toeval-
,, len oJflïerv'ondcn, welke twi'e van hen met den dood
,, moesten bekoopen (*)." Wijders: dat zij geene ongezon-
de^ te oude of zuur ruikende gest of zuurdeeg bezigen ;
het brood verkrijgt daardoor niet alleen eenen onaange-
nami-n fmaak, maar bok eene fchadelijke hoedanigheid :
want het wordt minder verteerbaar, verwekt verftop-
pingen en bevordert de voortteling van wormen in het
darmkanaal. Alverder: dat gtcngt^i^in tinnenvaatwerk
gedragen nf bewaard,gth\-ii\kx. worde , dewijl zij nadeelige
eigentchappen verkrijgt en het brood vergiftigt. Óok
lette men zorgvuldig op, dat de ßeenen onder het
koorujdat tot brood beftemd is, geplet wordt, niet te
veel atzanden; want brood met zand vermengd moet
eene kwalijk gestende, en onverteerbare fpijze opleve-
ren rf .— liERGius raadt aan. oo), in tijden van
fchaarsheid, het meel niet tot brood 'te bakken, maar
het zelve te koken , omdat dit minder verliest en al-
zoo voordeeliger is
Eenige graanfoorten , zoo als Garst, Haver, Boekweit;
Ri.)si en Gierst, v*'orden , zonder die geheel te ver-
morsfelen, cn alzoo tot meel te malen, alleen gepeld
of gebroken, en van hare buitfenfte bast gezuiverd, en
deze bereiding levert de gort of grutten. Deze ver-
fchillen onderling, naar gelang der graanfoorten, waar
uit zij gepeld zijn ; verfchillen zoowefin grootte , kleur ,
als voedzaamheid; de garstengort wordt als het voed-
zaamfte , de boekweitengort als het minst voedende,
befchouwd. Tot de kenmerken van goede grutten be-
hoort: dat z'tj van gezond graan bereid zijn en tevens
onvermengd, zuiver van kleur, geheel droog en onbe-
fchimmeld zich vertoonen. Door lang weeken en lang
koken worden de grutten eene zeer gefchikte en
voedzame fpijze. Zonder dat aan deze vereischten vol-
daan wordt, blijven zij ^eer zwaar te verteren en mits-
dien
(♦■) CF.-Fr ank:. 1. c. 193.
Cf^ l^elhart de Menfchenvriend, 1. 11.
C§) Deutfche ISibl. 48 ß. i St. f. 179.
■■i.i
i