Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
83
voorloopig in hnnne betrekkingen zouden verblijven; maar dat dt
Engelsche regeering zich tot niets verbond, noch omtrent het toe-
komstig bestuur, noch omtrent de openbare schuld, noch omtrent
het papierengeld. Deze vernederende capitulatie, die de overwin-
naar aüchmüty, met zeer weinig edelmoedigheid, voor janssens nog
grievender poogde te maken, werd den 18 Sept. 1811 door hem
onderteekend. Slechts vier maanden had deze, door napoleon ge-
zonden Gouverneur-Generaal het bewind in handen gehad. Hij werd
met zijne officieren over Bengalen naar Engeland gevoerd, van waar
hij met verlof naar Frankrijk overstak, om zich bij napoleon te
verantwoorden. Deze keurde zijn gehouden gedrag goed en stelde
hem weder in werkelijken dienst in Groningen. Zijne officieren
hadden echter in Bengalen een veel harder lot.
Zoo treurig eindigde de heerschappij der Nederlanders op Java,
eene heerschappij, die twee eeuwen had geduurd. De oorzaken
hiervan liggen voor de hand. Ware daendels aan het bewind ge-
bleven, het zou te betwijfelen zijn geweest of de omstandigheden
wel zoo spoedig zulk een keer genomen hadden. Maar janssens'
mindere bekwaamheid, met een bevelhebber als jümel onder hem,
die zelfs alledaagsche talenten miste, met bandelooze troepen, onbe-
kwame officieren en onwillige inlanders, voorwaar, de uitkomst was
licht te berekenen! En toch, vele forten, als b. v. het fort Bodewijk, dat
alleen van 100 stukken geschut voorzien was, zonden met eene ver-
standige verdediging geduchteu tegenstand hebben kunnen bieden.
Voor Nederland was het verlies van Java onherstelbaar groot.
Niet slechts waren de Engelschen nu meesters van die rijke en
vruchtbare koloniën, die zij sedert twee eeuwen, maar altijd vruch-
teloos, gepoogd hadden machtig te worden; maar het zedelijk ver-
lies was oneindig veel grooter. Het Nederlaudsch gezag en de
eerbied voor de Hollanders ontving een geduchten knak, daar deze
nu gehoorzamen moesten waar zij vroeger gebieders waren. En of-
schoon ook de Eranschen in het stoffelijk verlies der kolonie deel-
den, voor Nederland had het echter nog vele gevolgen, die wij later^
bij de verandering van den staat van zaken in 1814, gelegenheid
zullen hebben op te merken.
Zoodra Java veroverd was, regelde Lord minto het bestuur. Hij
benoemde raffles tot Luitenant-Gouverneur met uitgebreide macht,
als het recht van gratie, verzachting van straf enz.; stelde een Eaad
van bestuur aan, waarin ook Hollanders zitting hadden en waarvan