Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
78
het bewind gelaten. Hij ontving vleiende brieven over zijn gehou-
den bestuur, en beloften van toezending eener krijgsmacht, om hem
te helpen in het verdedigen van Jam. Maar reeds spoedig ver-
anderde de goede gezindheid van napoleon ten zijnen opzichte.
De vaak willekeurige en hardvochtige wijze waarop hij geregeerd had;
de vele inboorlingen, die als slachtoffers zijner voortvarendheid in
het aanleggen van groote werken gevallen waren; de onverbid-
delijke gestrengheid waarmede hij de ontrouw, de oneerlijkheid, het
winstbejag en plichtverzuim van hoogere en lagere ambtenaren had
gestraft, berokkenden hem een tal van vijanden, die bij napoleon
groote achterdocht tegen hem verwekten. De keizer schijnt beducht
te zijn geweest, dat de onverschrokken en stoutmoedige krijgsman,
die met zoo weinig middelen, in zoo korten tijd, zoo ongeloofelijk
veel tot stand gebracht, en meermalen blijken van groote zelfstan-
digheid, ja van verzet tegen de regeering gegeven had, zich tot
afval van 's keizers gezag en tot stichting van eene onafhankelijke
Oostersche heerschappij zou laten overhalen. De ware reden van
napoleon's dubbelzinnigheid ten opzichte van daendels, of van zijne
zoo spoedig veranderde gezindheid, is niet bekend geworden; en het
feit dat hij, in Europa teruggekomen, als Generaal den tocht naar
Rusland mede gemaakt en zelfs met de verdediging der vesting
Modlin in Polen is belast geweest, geeft nog meer grond aan het
vermoeden, dat zijn ontslag aan de inblazingen zijner vijanden
moet worden toegeschreven.
Hoe dit zij, reeds in April 1811 kreeg daendels zijn eervol ont-
slag, op grond van een verzoek, vroeger door hem ingediend; en
kort daarop droeg hij het hooge bestuur van Indië over aan den
Generaal janssens, den vroegeren verdediger der Kaapkolonie, on-
der wien de onbekwame generaal jumel het opperbevel over het
krijgsvolk bekwam.
Daendels' opvolger vond alles op Jam in de beste orde. Een
regelmatig bestuur, trouwe en eerlijke ambtenaren, het Nederlaudsch
gezag door de inlandsche vorsten geëerbiedigd, een leger van 18000
man — waarvan nog geen tiende deel Europeanen, — goede ver-
dedigingsmiddelen eu wegen, vooruitgang in den landbouw en pak-
huizen opgevuld met produkten, waardoor de schulden die hij had
moeten maken gedekt waren, ziedaar de toestand waarin de ko-
lonie zich door de zorg vau daendels bevond. Of hij zich zei-
ven ook verrijkt heeft is niet te bepalen. Sommigen verzekeren