Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
75
keu. Zoo deze last aan een minder bekwaam ambtenaar ware op-
gedragen, dan zou dit lichtelijk den moord dezer aanzienlijke Ja-
vanen hebben kunnen veroorzaken; nu hield de Resident hen
slechts gevangen tot aan daendels' vervanging.
Onder de willekeurige handelingen van daendels brengt men ook
de afzetting van den Hoogen Eaad van Justitie, omdat dit lichaam,
naar zijn oordeel, geene genoegzaam strenge straffen uitsprak;
de eigenmachtige verandering van lichte straffen in doodvonnissen;
het niet zeldzaam met onverbiddelijke hardvochtigheid toepassen
van de doodstraf. Voorts het in beslag nemen der gelden van de Wees-'
kamer, der Bank van Leening enz., ten einde in de behoefte van
het Bestuur te voorzien, al de groote werken die hij ondernam te
bekostigen, en de meerdere uitgaven te bestrijden, die hij door ver-
hooging van traktementen en tot bevordering van orde en regelmaat
noodig had. Er werd ook kredietpapier uitgegeven, onder verband
der in de magazijnen aanwezige produkten, en eenige domeinen
werden verkocht. Tot rechtvaardiging van dezen maatregel voerde
daendels aan, dat hem geen geld uit het vaderland werd gezonden)
en de afzending der produkten, zelfs door middel van sluiking, door
de aanwezigheid der Engelschen onmogelijk was gemaakt.
Meer lof wordt hem toegezwaaid om andere zijner verrichtingen.
Zoo verdeelde hij Java in negen afdeelingen. Landdrost-ambten ge-
noemd, waardoor het bestuur gemakkelijk werd gemaakt. Zoo ver-
kregen de Katholieken door zijn toedoen in 1810 eene eigene ge-
meente, en bracht hij een nieuwsblad tot stand, onder den titel van
Bataviasche Koloniale Courant, ter vervanging van het oude onbe-
duidende Vendu-nieuws. Hierdoor werden berichten uit Indië en
Europa op Java bekend; terwijl hij door het openbaar maken van
de bijzonderheden over de capitulatie van Amboina enz. toonde geene
publiciteit te schromen. Zoo werd de rechtsbedeeling ten behoeve
der inboorlingen verbeterd, en werden er rechtbanken. Landraden ge-
noemd, ingesteld, bestaande uit inlanders, onder voorzitterschap van
den Landdrost of Resident. Vooral zorgde hij voor verbetering van
het lot van den .Javaan. De koffietuinen werden vermeerderd, en
meer dan 45 millioen boomen bijgeplant; doch tevens werd er
bepaald, dat de Javaansche landbouwer rechtstreeks den prijs voor
zijne opbrengst zou ontvangen, en niet door tusschenkomst der in-
landsche regenten, die zoodoende in hunne afpersingen werden be-
lemmerd; dat de Javaan zijne grondbelasting in voortbrengselen