Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
73
later, toen zij aan de nieuwe regeling gewend waren, zich door ijver
onderscheidden, veroorzaakten deze hervormingen hem echter tal-
looze vijanden en veel verdriet. En toch was het noodzakelijk, als
men weet, dat alleen de Gouverneur van Java's Oostkust, door par-
ticulieren handel, de opbrengst der vogelnestjes, enz. jaarlijks 4 a 5
ton inkomen had; en dat bij de levering der produkten, alle onkos-
ten zonder onderscheid, tot de draagloonen, traktementen, ambts-
gelden, transportkosten toe, ja het loon der klerken zelfs, door de
leveranciers moesten betaald worden. Alleen geschenken die men
niet weigeren kon, mochten aangenomen en aan den Gouverneur-
Generaal opgezonden, doch moesten met tegengeschenken beant-
woord worden.
A'^ervolgens veranderde hij het Hooge Bestuur, en maakte dit ge-
heel afhankelijk van den Opperlandvoogd; terwijl hij ook zorgde dat
de verschillende Residenten, allen zonder onderscheid, aan de regee-
ring in Indië verantwoordelijk zouden wezen. Spoedig daarop deed
hij eene rondreis door Java, om te zien in hoe verre de nieuwe
regeling door de ambtenaren werd nagekomen, welke gronden het
meest geschikt waren om nieuwe aanplantingen van koffie te doen
ontstaan, en versterkingen tot verdediging van het eiland aan te
leggen.
Eene zijner hoofdzorgen was nu de verbetering der strijdkrachten.
Een leger van ongeveer 20,000 man, meest uit inlanders bestaande,
werd opgericht; de toenmalige Opperbevelhebber met zijn adjudant
verwijderd, de vestingwerken van CheriLon, Samarang en Soeraiaja ver-
sterkt, eene oorlogshaven aan de Meeuioenhaai in de Straat Sunda
verordend, en aan büyskes de behulpzame hand geboden in het
scheppen eener zeemacht uit kleine Amerikaansche en inlandsche
schepen. Zijne zorg strekte zich niet minder uit tot het lot van ge-
zonde, zoowel als van zieke krijgslieden. Voor de laatsten stichtte
hij het hospitaal dat zijn roem vereeuwigt; terwijl hij het kasteel van
Batavia, dat ongezond en tot verdediging ongeschikt was, liet af-
breken, om de troepen in het, ook door hem opgerichte kamp te
Meester Cornelis, of in luchtige kazernen te Weltevreden te doen
huisvesten.
Aan hem heeft de kolonie het te danken, dat de moerassige
grachten der stad Batavia, die haar tot het graf der Hollanders
maakten, werden gedempt; dat gebouwen, poorten en muren, die
den luchtstroom belemmerden, werden gesloopt; en dat den inwo-