Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
28
In het, begin van zijn bestnnr, namelijk in 1655, werd Ceylon ^wa
de Portugeezen ontrukt; en ofschoon de vrede tussehen de Repu-
hlielc en Portugal gesloten was, maakte de bevelhebber van goens
van het uitblijven der openbaarmaking van dien vrede gebruik, om
nog andere bezittingen, als Manaar, Negapatnam, Cochin enz. te be-
machtigen. Hiermede eindigde Portugal's gouden eeuw in Indië
Wat het nog behield, veranderde van winstgevende in lastposten,
en gaarne zon het ze alle hebben afgestaan, indien het Portugeesch
bewind niet beducht was geweest, dat ze daardoor in de handen der
Engelschen en Nederlanders, dus van niet-katholieke volken komen
zouden.
Van meer gewicht was de voortzetting van den oorlog in den
Indischen Archipel. Na een' hardnekkigen strijd in drie herhaalde
oorlogen, die omstreeks eene halve eeuw hadden geduurd, en waarin
zich de vlootvoogd speelman roemrijk onderscheidde, werd Macassar,
dat met Boeton, de bondgenoot der Compagnie, in oorlog was geraakt,
tot onderwerping gebracht. De hardste voorwaarden werden bedon-
gen, als: vergoeding van oorlogskosten aan de Compagnie en hare bond-
genooten; verlies van bijna alle forten; verjaging der Engelschen
en Portugeezen; alleenhandel der Compagnie; vrijdom van tollen
met uitsluiting van alle natiën zonder onderscheid, Europeanen zoo-
wel als bewoners van andere werelddeelen, enz. Zelfs kwamen twee
koningen met hunne vrouwen, en de zoon des konings van Macassar
met andere prinsen en grooten, in 't geheel 800 personen, als een
triomftocht te Batavia „om zich voor de Hooge Regeering aldaar te
verootmoedigen." Het gevolg dezer overwinningen was, het duur-
zaam en rustig bezit der Molukken en van den alleenhandel in spe-
cerijen. En ofschoon ook de Nederlanders niet van bloedvergieten
zijn vrij te pleiten, hun gedrag steekt toch gunstig af bij dat der
Portugeezen, Engelschen en Spanjaarden, die bij hunne verschillende
overwinningen buiten Europa vrij wat meer onrechtvaardigheid en
wreedheid hebben gepleegd.
Ook een groot deèl van Sumatra werd onder maetsüycker's be-
stuur aan de Compagnie onderworpen, Palemhang en Padang in bezit
genomen en alom de macht der Compagnie gehuldigd. Alleen For-
mosa ging, door de nalatigheid der Hooge Regeering te Batavia, ver-
loren. De Chineesche zeeroover coxinga maakte door zijne kap'e-
rijen de Chineesche zee onveilig, ondersteunde de uitgewekene Chi-
neezen en verleende hulp aan zijne landgenooten, die op het eiland