Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
27
elkanders bezittingen mochten komen om hunnen handel uit te
breiden, of land van elkander in bezit te krijgen, waardoor dus
de feitelijke eigendom dezer rijke gewesten duurzaam was ge-
grondvest.
Het bewind van reyniersz. is vooral merkwaardig door de stich-
ting der kolonie aan de Kaap de Goede Hoop. Retds lang was
de Tafelbaai of het eiland Mauritius de vervcrschingsplaats geweest
voor de schepen, die naar Oost-Indië gingen of vandaar terugkeer-
den. Een scheepsdokter, van eiebeek, die zich daar geruimen tijd
had opgehouden en het land onderzocht, gaf daarvan een uitvoerig
en zoo gunstig verslag aan de Bewindhebbers, dat er in 1652 be-
sloten werd om aan de Kaap eene kolonie te stichten. Van rie-
beek werd tot kommandant benoemd; de vestiging van kolonisten
werd aangemoedigd; de aankweeking van zaden, gewassen en dieren
slaagde bij uitnemendheid; en weldra ontstond daar door van rie-
beek's krachtig en goed overlegd bestuur eene bloeiende volkplan-
ting, die den aankomenden en afgetobden schepelingen eene aan-
gename rustplaats aanbood, en den noodigen voorraad van versch
water voor de verdere reis verschafte '). Het is evenwel te bejamme-
ren, dat door den kleingeestigen argwaan der Bewindhebbers, die er
geen handel duldden dan met de eigene schepen der Compagnie, alle
verkeer met andere koloniën was afgesneden; en dus haar bloei
niet die hoogte bereikte, waartoe zij door haren vruchtbaren bodem
en hare gezonde ligging had kunnen geraken.
Veel bijzonders viel er gedurende het bewind van reyniersz. niet
voor. Gedurige oproeren in de Molukken, benevens zijne bemoeiin-
gen in godsdienstzaken, waardoor hij alleen zijne onverdraagzaamheid
betoonde, en de Mohammedanen en Chineezen zoowel als de Chris-
tenen verbitterde, kenmerkten zijn bestuur, dat ook aan de Bewind-
hebbers in het vaderland mishaagde. Hij werd teruggeroepen, doch
overleed aan eene beroerte en werd vervangen door joan maetsuy-
cker, die langer dan ooit iemand vóór of na hem, bijna 25 jaren
(van 1653—1678), het bewind gevoerd heeft. Dit langdurig tijdperk
is het schitterendste geweest in de geschiedenis der O. I. Compagnie,
en heeft slechts ééne donkere bladzijde aan te wijzen, t. w. het ver-
lies van Formosa.
') Sedert jaren geschiedt dit laatste om verschillende redenen op het eiland
St. Helena.