Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
26
tiën van weken en maanden toegestaan, in afwachting van den af-
loop der deliberatiën en consideratiën; totdat eindelijk in 1647 een
vernieuwd, hoewel gewijzigd octrooi voor den tijd van 25 jaren werd
verleend.
Onder de voornaamste wijzigingen behoorde, dat de Compagnie in 3
jaren tijds 1% millioen aan de Staten zou uitkeeren, om te dienen voor
een fonds ten einde de W. I. Compagnie te ondersteunen. Voorts
werden de traktementen der Bewindhebbers verminderd, en zagen deze
zich verplicht om de vier jaren eene uitvoerige rekening aan eene Com-
missie uit de Algemeene Staten te doen. Deze twee laatste bepalin-
gen werden echter in het vervolg, door allerlei omstandigheden,
ontdoken, of tot eene bloote formaliteit gemaakt; even als het ver-
bod om smokkelhandel te drijven, of aanteekeningen en bescheiden
uit de Oost afkomstig, in Europa bekend te maken ')•
Onder het bestuur van van der lijn werd er, uit vrees voor te
grooten overvloed van specerijen, tot een maatregel besloten, die de ge-
wichtigste gevolgen heeft gehad. Op Amhoina werd de nagelboom, op
de Banda-eilanden de muskaatboom behouden; overal elders in de
Moluhken werden de specerijboomen vernield en uitgeroeid; en dit
besluit werd zoo onbarmhartig ten uitvoer gelegd, dat er herhaal-
delijk opstanden uitbraken, die de Compagnie in bloed smoorde,
of door verplaatsing der bevolking verder onmogelijk maakte.
Deze barbaarsche en door niets te rechtvaardigen maatregel, aan
welke, even als aan meer andere daden, door de Nederlanders
in den Archipel gepleegd, eene niet te loochenen bloedschuld kleeft,
verwekte een voortdurenden haat tegen het Nederlandsch bestuur.
Het was de bron van eene allengskens toenemende verarming der
bevolking, van uitputting, moedeloosheid en eene eindelijke rust
als de stilte des doods, en die de kiem gelegd heeft van een kan-
ker, welke aan den bloei der Compagnie heeft geknaagd en eene
der oorzaken van haar verval is geworden. Ontelbaar is het aan-
tal boomen, dat op gewelddadige wijze alzoo is vernield. Alleen
op Ceram vielen er 11000 in één jaar.
Bij den vrede van Munster werd het recht van Spanje en de
Republiek erkend op de koloniën die zij op dat tijdstip bezaten.
Tevens werd er bepaald, dat Spanjaarden en Nederlanders niet in
') Belangrijke werken kwamen er over Indië in het licht, als van schouten
NiEüWHOFF, de BKUTN, cnz. Later van KaMPFEU en valentijn.