Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
20
langs de aanvoer geschieden moest, te blokkeeren, welke tocht uit-
nemend slaagde. Toch zette'n de belegeraars hunne krijgstoerustin-
gen voort, en waagden zelfs een hardnekkigen algemeenen aanval,
die evenwel door de dapperheid der bezetting, die ongehoorde da-
den van moed en volharding bedreef, na een gevecht van 3 uren
werd afgeslagen. Na zich hersteld, en voor de tweede maal eeue
poging, doch minder geweldig, aangewend te hebben, gaf de vroe-
ger zoo geduchte vorst het op. Meer dan de helft van zijn leger
was gedood; zijn overwicht was gebroken ; dat der Hollanders daar-
entegen niet slechts vergroot maar voor goed bevestigd. Het was
gebleken dat eene Javaansche krijgsmacht, hoe groot ook, niet be-
stand was tegen geregelde Europeesche benden en hunne aanvoer-
ders; eu dat elke poging om de Hollanders uit Java te verdrijven,
niet alleen vruchteloos was, maar dat zij, door hunne stoutmoedig-
heid, aan de bewoners van den Archipel ontzag en eerbied inboezemden.
Jammer dat de dappere koen dezen uitslag niet mocht beleven.
Te midden van het beleg werd hij licht ongesteld door zware ver-
moeienissen; en daar hij dit niet telde, verergerde het zoozeer dat
hij spoedig overleed. Krachtens de hem verleende volmacht be-
noemde hij den Directeur-Generaal specx tot zijn' opvolger, die dau
ook de boven verhaalde verdediging van Batavia ten einde bracht.
De overledene liet den roem na van één der krachtigste Gouver-
neurs-Generaal te zijn geweest die ooit over Oost-lndië het bewind voer-
den. Aan hem had de Compagnie de bevestiging van haren handel op
Java, het verhinderen van de mededinging der Engelschen, de stichting
van Batavia, hare redding en het behoud der Molukken te danken. Maar
vooral verwierf hij grooten roem door zijne verbeteringen en regelingen
in de administratie der Compagnie. Elk bedrijf, elke handelsonder-
neming kan slechts winnen bij eene geregelde boekhouding; maar voor
een lichaam als de Compagnie, met hare menigte kantoren en factorijen,
was het een eerste vereischte, de boeken der verschillende adminis-
tratiën nauwkeurig op te nemen, de verantwoord-rekening op te
maken, en het voor- of nadeelig saldo te berekenen. Koen, die in
zijne jeugd in Rome het boekhouden grondig had geleerd, en in 1613
tot Directeur-Generaal van den handel benoemd was, is de man geweest'
die dit alles op uitstekenden voet inrichtte, en bij zijn' roem als kun-
dig regent, dapper krijgsman en ervaren vlootvoogd ook dezen voegde,
dat hij een der bekwaamste administrateurs van zijn' tijd is geweest.
Het raag misschien bevreemding wekken, tot op heden geene