Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
overbreugen eu het fort slechten, oiu deii iiiboorliiigeu te tooueu
dat de Nederlanders niet even als de Portugeezen hunne on-
derdrukkers wilden zijn.
Intusschen deden de Spanjaarden en Portugeezen door inspan-
ning van alle krachten, hetzij door list en vleierij, hetzij door op-
stoking, hetzij door het zenden van vloten, al het mogelijke om de
gehate Hollanders uit hunne bezittingen te verdrijven. Zelfs waande
de koning van Spanje en Portugal, phiijps III, dat aan zijne beve-
len nog groote kracht werd toegekend; en vaardigde hij plakkaten
uit, waarbij aan alle vreemdelingen, maar bovenal aan de Neder-
landers, op doodstraf verboden werd, om in Oost- en West-Indïe
handel te drijven. De Compagnie beantwoordde dien maatregel in
1605 met het uitzenden eener nieuwe vloot onder cornelis matelief,
de jonge, die in het belang der Compagnie onschatbare diensten
bewees, de veel sterkere vijandelijke vloot versloeg, op Amhoina en
Ternate vasten voet verkreeg en aldaar de forten Oranje en Willemstad
stichtte. Zelfs vond hij gelegenheid om op het eerste eiland de
inlanders, op hun eigen verzoek, in het Christendom te doen on-
derrichten en scholen te bouwen; terwijl hij eindelijk, te Bantam
iernggekomen, van daar een Siameesch gezantschap naar het vader-
land medenam, om de Kepubliek hulde te bewijzen, en zich met eigen
oogen te overtuigen of hare macht inderdaad zoo groot was, dat zij
verdiende een handelsverdrag met haar te sluiten.
De zoo gelukkig geslaagde ondernemingen van matelief werden
in de volgende jaren met goed gevolg voortgezet door van caerden,
BLOMMAERT, VERHOEVEN, wiTTERT en anderen, zoodat in 1609 bijna
al de MolukJcen en verschillende andere vaste plaatsen zich in de
macht der Compagnie bevonden >). Banda had, in weerwil van de
pogingen der Engelschen, een nieuw verdrag tot alleenhandel met
haar gesloten, en hare pogingen om op Japan handel te drijven
waren met geluk en voordeel bekroond terwijl zij tot bescherming
van bezittingen en personen eene geduchte vloot onderhield. Men
staat verbaasd over dezen uitslag, en over het vertrouwen dat de
inlandsche vorsten in de nieuwe beheerschers en handelaars stelden.
Maar men verlieze niet uit het oog dat de Portugeezen de inboor-
lingen trouweloos en verraderlijk, bijkans als slaven behandelden; dat
') Zij bezat in de Molukken 11 forten met 600 man en 123 stukken geschut.
Eene factorij werd aangelegd op Firandn, eil. Kioesjoe,