Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
De vlootvoogden van neck, van waeewijck en heemskerk, de ge-
broeders houtman, de weert, van noort en van der hagen, vsol-
brachten deze tochten met meerder of minder geluk. Zij bestreden
de Portugeezen, verdreven hen uit hunne bezittingen, sloten ver-
dragen met inlandsche vorsten, bewogen hen tot het zenden van
gezanten naar Nederland, vestigden handelskantoren of factorijen
en brachten verschillende produkten, vooral specerijen, naar het va-
derland mede. Mauritius^ Madagascar, Java, Sumatra, de MoluJc-
Jceti, de Banda-eilanden, enz., zelfs China werden achtereenvolgens
door hen bezocht. Op Amboina werd door van der hagen een
verdrag gesloten, krachtens hetwelk de inwoners de kruidnagelen
uitsluitend aan de Nederlanders zouden levereu; door welk ver-
drag de grond tot onze grootheid in Indië werd gelegd. Ook werd
door hem eene sterkte gesticht, het Kasteel van verre genaamd. Uit
was het eerste vaste punt, dat de Nederlanders in Indië hebben
bezeten; en ofschoon cornelis houtman te Atsjin op Sumatra ver-
raderlijk vermoord, zijn broeder frederik gevangen genomen werd en
ook de weert en anderen het leven verloren, de meeste dezer on-
dernemingen werden toch met goed gevolg bekroond. Weldra zag
men den indigo tot verfstof aanwenden; door het invoeren der
ruwe zijde, de zijde-weverijen en ververijen ontstaan en andere nij-
verheids-ondernemingen in het leven roepen. De aanvankelijk behaalde
winsten waren dan ook zoo uitlokkend, dat er onderscheidene Maat-
schappijen werden opgericht, en er eene algemeene handelsbeweging
ontstond, die voor den bloei en de welvaart dezer landen de
schoonste toekomst beloofde.
2.
Oprichting der Oost-Indische Compagnie en hare
eerste ondernemingen.
Het was natuurlijk dat de mededinging van zoo vele personen
en vereenigingen den handel op O. I. met groot gevaar bedreigde.
Zij verdrongen elkander op de Indische markten, deden de prijzen
der waren voortdurend stijgen, verwekten dikwijls naijver of ver-
keerde denkbeelden bij de inlandsche vorsten en veroorzaakten niet
zelden gebrek aan zeelieden door onderhuring'). Reeds in 159?
') »Ze zeilden malkander de schoenen van de voeten en 't geld uit den buidel."
Laüis, Gesch. det Ned. in O. I.