Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
Twee wegen stonden hnn, naar zij meenden, derwaarts open. Uie
door de Noordelijke IJszee, om C/wM«'heen, werd echter in verschil-
lende tochten en ondernemingen niet gevonden 2), zoodat er besloten
werd denzelfden weg te nemen, die door de Portugeezen gevolgd werd.
in 1595 richtten eenige Amsterdamsche kooplieden met dit doel
eene Maatschappij op, onder den naam van „Compagnie van verre".
Zij wisten counelis hoütman, die vroeger in Lissabon den Indischen
handel had leeren kennen, en daar wegens het overzenden van
berichten gevangen zat, vrij te koopen; droegen hem het bevel op
over vier schepen, elk met 60 ä 70 man en eenig geschut, en ge-
lastten hem, vergezeld van zijn broeder frederik, om een tocht
naar Indië te ondernemen en daar handelsbetrekkingen aan te
knoopen. Hij kwam in het jaar 1596, na eene moeielijke reis van
14 maanden, te Bantam aan, en werd er, niettegenstaande er Portu-
geesche kooplieden waren, door den Sultan vriendschappelijk bejegend.
Spoedig echter veranderde deze gezindheid. Door den naijver der
Portugeezen en den verraderlijken aard der inboorlingen, werd hij,
aan wal gegaan zijnde, gevangen genomen, en niet eerder in vrij-
heid gesteld, dan nadat Bantam beschoten en een zware losprijs
voor hem betaald was. Eerst in Augustus 1597 kwam hij langs
de Noordkust van Java, door Straat Bali, langs Java's Zuidkust,
over Kaap de Goede Hoop in het vaderland terug. Dat deze tocht
geene groote geldelijke voordeden opleverde, wordt wel eens aan
houtman's gebrek aan talent toegeschreven. Ook verloor hij zeer
veel volks, men zegt wel drie vijfden der bemanning. Toch bracht
hij een schat van kennis en ervaring mede naar huis, en te gelijk
een verdrag door hem met den Sultan van Bantam gesloten, waarbij
handelsbetrekkingen met de Nederlanders werden aangeknoopt.
Nu was het ijs gebroken. Uitgelokt door de voordeden, die de
rechtstreeksche handel op Oost-lndië beloofde, en door sommigen
wel op vier kapitalen werden geschat, besloot men tot meerdere
tochten. De Maatschappij van verre, die zich intusschen zeer had
uitgebreid, eenige Amsterdamsche, Zeeuwsche en Kotterdamsche
kooplieden, en eene Brabantsche Maatschappij, die spoedig door
eene tweede van denzelfden naam gevolgd werd, zett'en verschil-
lende ondernemingen op het touw, om handel te drijven of vasten
voet te verkrijgen in de landen beoosten de Kaap de Goede Hoop.
') Door nat, barends cd van linschoten in 1594, en heemskerk en rijp in
1595. Wellicht gaf dit aanleiding tot de oprichting der Compagnie van verre.