Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
108
luiden aldus: „dat het geluk en de welvaart van den Javaan de
eerste zorg van het Gouvernement behoort te wezen; en dat het
beter is geene produkten te verkrijgen, dau met krenking der plich-
ten, die wij aan de bevolking verschuldigd zijn."
Spoedig deden zich de geldelijke voordeelen van het kultuurstel-
sel gevoelen. Reeds in 1833 was de Gouverneur-Generaal instaat,
door tusschenkomst der Handelmaatschappij, eenige remises ten be-
drage van ƒ 100.000 naar Nederland over te maken. Iu de vol-
gende jaren nam dit trapsgewijze toe, en toch bleven de finantiëele
moeilijkheden in het A^'aderland bestaan, waaruit wij eerst in 1844,
door de zoogenaamde vrijwillige leening van van hall, verlost zijn.
Evenwel zijn sedert dien tijd de sluimerende krachten der Javaan-
sche industrie opgewekt, en de uit- eu invoeren aanmerkelijk ver-
meerderd eu tot ettelijke millioenen in waarde gestegen. De bloei
van handel en zeevaart, waarmede die van reederijen, werven enz.
in nauw verband staat, was zichtbaar in de menigte schepen, die
naar Java werden uitgerust en van daar terugkeerden; terwijl ein-
delijk de nijverheid, vooral die der Twentsche fabrieken, eene groote
uitbreiding verkregen heeft.
4.
dn uitbreiding van het nederlandsche gezag in de koloniën.
Op nieuw waren in 1832 bedenkelijke onlusten op Sumatra uit-
gebroken, waar de Padrie's de gesloten verdragen hadden geschon-
den, en geholpen door de zeeroovers van Atsjin, ons gezag bedreig-
den. Eene sterke krijgsmacht, daai'heen gezouden, behaalde wel
eenige voordeelen; maar in het volgende jaar barstte er op nieuv.'
in de Tadangsche bovenlanden een vreeselijke opstand uit, waarin
de Padrie's door de Maleische bevolking geholpen werden. De oor-
zaken hiervan waren verschillende maatregelen der regeering, dio
den schijn hadden van willekeur en onderdrukking, als: het opleg-
gen van belastingen op den opium en andere koopwaren; het eischeu
van de vernederende koelie-diensten '), en het niet eerbiedigen vau
') Koelies zijn gedwongen lastdragers.