Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
96
te iiemeu, eu opeubaardeu zich aldaar de gevolgen der woelingen van
RAFFLES. De Sultan van Falemhang stond op en moest getuchtigd
worden. Eene eerste expeditie, onder wolterbeek in 1819, mislukte;
doch eene tweede, onder lewe van aduard en den Generaal de kock,
slaagde beter, en bracht hem na een' hardnekkigen tegenstand tot
onderwerping. Hij werd onttroond, terwijl uit zijne schatten de
oorlogskosten ruimschoots gedekt konden worden.
Andermaal deden zich botsingen op aan de "Westkust van Su-
matra, waar raffles weigerde Padang over te geven, en eerst na
het ontvangen van een' stelligen last uit Bengalen daartoe over-
ging '). Ook hier, waar de Padrie's, eene Mahommedaansche sekte
van dwepers of godgeleerden, ons veel moeite veroorzaakten, werd
ons gezag hersteld, en door verschillende gelukkige tochten het
grootste deel des eilands onderworpen.
Op Borneo werd de overmoed der vele Chineezen die daar woon-
den, de belastingen weigerden en zich alle gezag aanmatigden,
beteugeld en gestraft. De zeerooverij, vooral in den Indischen Ar-
chipel werd zoo veel mogelijk tegengegaan; te Bandjermasing de
goede verstandhouding hersteld; nieuwe onlusten op Sumatra wer-
den gestild en de pasbenoemde Sultan van Palemhang afgezet, ter-
wijl de Gouverneur-Generaal in persoon eene reis naar de Molukken
deed, om daar met verschillende vorsten tractaten te sluiten en op nieuw
het Nederlandsch gezag te herstellen. Op Amhoina werden de in-
landers bevredigd door de belofte, dat voortaan geene specerijboo-
men meer zouden uitgeroeid worden, en werd hun zelfs vrijheid ge-
geven tot nieuwe aanplantingen. Er waren echter eenige vorsten
met wie hij, zelfs niet door het aanwenden van geweld, mocht
slagen, om hen tot gehoorzaamheid en onderwerping te brengen.
Eene dergelijke inspectiereis was ook door den Gouverneur-Gene-
raal over geheel Java gedaan, om zich persoonlijk te overtuigen
van de werking der gemaakte verordeningen, en eenige ingeslopen
misbruiken te keer te gaan. Daaronder behoorden de woekerzucht
en knevelarij der Chineezen, en de verkeerde handelingen door de
ambtenaren in het binnenland gepleegd, die zich de te velde
staande produkten voor lagen prijs toeeigenden, en zich daardoor
') Eaffles had op Sumatra eigenmachtig verdragen gesloten met eenige in-
landsche vorsten, ten einde door den tijd aldaar eene Britsche heerschappij
te stichten, die het Nederlandsch gezag op Java geheel zou ondermijnen en
vernietigen.