Boekgegevens
Titel: Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Auteur: Fortanier, A.P.
Uitgave: Amsterdam: G.L. Funke, 1869
[S.l.]: Loman, Kirberger & Van Kesteren
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 295 B 29
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206389
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis van Azië, Geschiedenis: geschiedenis van Amerika
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm), Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Geschiedenis van het ontstaan en de ontwikkeling der Nederlandsche koloniën
Vorige scan Volgende scanScanned page
92
voor de gemaakte kosten; doch ook deze moeielijkheden werden
overwonnen, en de verschillende Commissarissen, als van beaam,
muntinghe, wolterbeek en anderen, mochten er in slagen, dat alles
op het einde van 1817 onder Nederlandsch gezag was terugge-
keerd.
Treurig was echter de toestand der teruggekregen bezittingen.
Door de herhaalde afwisselingen van bestuur was allerwege verval
te bespeuren in de openbare gebouwen en vestingwerken, zoo op Java
als elders, en zulks, ondanks de groote geldelijke opofferingen die de
Engelschen zich ten behoeve der koloniën hadden getroost, en die
zij op 10 millioen berekenden. Bovendien was er achteruitgang
op te merken in de leveringen van produkten, vooral van de koffie,
daar raefles de aanplantingen van deze vrucht, door daendels be-
vorderd, verwaarloosd had; terwijl er nog een aanzienlijk bedrag van
achterstallige landrenten was in te vorderen. De paardenposterijen
op den grooten weg bestonden niet meer; de zeerooverij, die groote
plaag van den Archipel, werd op de onbeschaamdste wijze gedreven,
en hot rooven van menschen in verschillende districten duurde
eveneens voort. Het was dus geene lichte taak die de Commissa-
rissen-Generaal te verrichten hadden, om orde en regelmaat in het
bewind te herstellen. Er werden nieuwe inrichtingen gemaakt tot
verbetering der krijgsmacht, en Madureezen, Boegineezen enz. in
dienst genomen. De regeling der zeemacht werd aan büyskes over-
gelaten, wiens taak, bij het totaal gemis van alle oorlogschepen,
niet gemakkelijk was. Voorts werd eene geheele verandering gemaakt
in het rechtswezen dat uit een Hoog Gerechtshof te Batavia, zes
Eaden van Justitie, Landraden en Ommegaande Rechters, benevens
een Hoog Militair Gerechtshof en Krijgsraden was samengesteld.
Ook het muntwezen werd geregeld, dat in guldens, stuivers en
duiten zou bestaan; bepalingen werden gemaakt ten opzichte van
papierengeld en klinkende munt, en eindelijk werd een Raad van
Einantiën en eene Algemeene Rekenkamer opgericht. Spoedig bleek
de goede uitkomst dezer maatregelen, daar reeds in 1817, bij eene
ontvangst van 18 millioen, een batig slot van 9 tonnen gouds kon
verkregen worden.
Een ander gewichtig punt van hunne bemoeiingen was, het onder-
zoek naar de werking van het door raffles ingevoerde landrenten-
stelsel. Om zich daarvan nauwkeurig te laten inlichten, deden zij
in persoon eene reis over Java, die tot het resultaat voerde, dat dit