Boekgegevens
Titel: Het onderwijs in geschiedenis op de Hoogere Burgerscholen
Auteur: Alberdingk Thijm, Petrus Paul Maria
Uitgave: 's-Hertogenbosch: Henri Bogaerts, 1868
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 982
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206358
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis: algemeen
Trefwoord: Geschiedenisonderwijs, HBS
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Het onderwijs in geschiedenis op de Hoogere Burgerscholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
26
Philips zijn' zoon bonter te laten uitkomen, voorgesteld
als een gematigd man, die „de privilegiën niet
schond"; hetgeen evenmin waar is. Men noemt dan
Philips „in vele opzichten het tegendeel zijns vaders."
Om dit te bewijzen wordt Karei dan aldxis geschetst:
„Hij was een vijand van de kerkhervorming." Even alsof
daarin niets dan eene nuance van regeeringstelsel ligt
uitgedrukt. Even alsof het mogelijk is, dat een waardig
vorst, die bij zijne kroon gezworen heeft de katholieke
godsdienst te zullen handhaven en uitbreiden, wiens rijk
op het bestaan van het katholicisme steunde, toch wel-
licht nog liever mocht verkiezen dat af te breken.
Dat Karei een vijand was van de hervorming in den
zin van verbetering der kloosterlijke tucht en veredeling
van den priesterstand, zal toch wel niemand beweren.
Maar dat is tot daaraan toe. Hij was een vijand der
kerkhervorming en Philips was daaraan niet minder
vijandig dan zijn vader. Maar als bewijs, hoe Karei zich
ook daarin „veel voortreffelijker betoonde dan zijn zoon,"
zegt men van den vader, dat hij „niet alleen door gods-
dienstige maar ook door staatkundige beweegredenen
tot vervolging van andersdenkenden werd aangezet;" en
van Philips, dat het diep gewortelde overtui-
ging was, welke hem ... het ter dood brengen enz. tot
een God gevallig werk maakte."
Terwijl de auteur dus Karei wil verheffen ten koste
van Philips, schrijft hij aan Kareis staatkunde enz. toe,
wat hij bij Philips aan diep gewortelde overtui-
ging toeschrijft. En wat is het verkieslijkste van die
beide? De lezer oordeele zelf.
In deze kleine voorbeelden ligt reeds het bewijs, dat de
schrijvers dikwerf door hunne fantaisie meegesleept de letter
der geschiedenis niet volgen, want om Philips zwart te
maken wordt hem hier juist de hoedanigheid van een