Boekgegevens
Titel: Het onderwijs in geschiedenis op de Hoogere Burgerscholen
Auteur: Alberdingk Thijm, Petrus Paul Maria
Uitgave: 's-Hertogenbosch: Henri Bogaerts, 1868
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 982
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206358
Onderwerp: Geschiedenis: geschiedenis: algemeen
Trefwoord: Geschiedenisonderwijs, HBS
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Het onderwijs in geschiedenis op de Hoogere Burgerscholen
Vorige scan Volgende scanScanned page
25
Vindt men niet nog vaak, dat „de onverdraagzame
denkwijze" van Ferdinand II de eigenlijke oorzaak heet van
den 30 jarigen oorlog? Weet men dan niet, hoe liederlijk
de kleine hoven waren geworden, waar zoo gewedijverd
werd in 't zuipen, dat zelfs een rijksdag daartegen moest
opkomen? Weet men dan niet, dat in 't begin der 17de
eeuw in Duitschland de haat en strijd tusschen luther-
schen en kalvinisten nog wel zoo groot was als die tegen
de katholieken?
Is het geen treurig verschijnsel, nog altoos te zien
herhalen, dat Gustaaf Adolf, ofschoon „overgehaald" door
Richelieu, als de handhaver der luthersche godsdienst en
van het recht in Duitschland optrad?
Wij vinden nog voortdurend, dat Karei V de Spaansche
inquisitie bij ons invoerde; nog altoos leest men van
„vrijheid van geweten," als of dit voor elk mensch eene
zaak ware zoo klaar als de dag, en een voor allen be-
nijdbaar goed? Maar Avat meer is „vrijheid van geweten"
kan immers niet eens iemand ontroofd worden! Men
bedoelt daarmede „vrijheid van publieke godsdienst-
oefening," van welken aard die ook zij. — Altoos over
Philips (II, III) inbreuk op bestaande privilegiën te lezen ,
die reeds 100 jaar te voren gewijzigd zijn begonnen te
worden, sedert Nederland een zamenhangend geheel was ge-
worden ! Altoos i*og van de beeldstormerij te moeten
hooren, als van de balddadigheid van een hoop graauw —
terwijl de geheele opstand tegen Spanje van onafgebroken
beeldstormerij is vergezeld gegaan! Altoos nog over die
„tiende penning," alsof zich daardoor, en daardoor alleen
het verzet rechtvaardigen moest! Die noodlottige tiende
penning, die wel menig menschenleven heeft gekost, maar
toch ter naauwernood is ingevoerd geweest, en in Spanje
sedert jaren gebruikelijk was.
Soms wordt Karei V om tegen zijne persoonlijkheid