Boekgegevens
Titel: Nederduitsche spraakkunst
Auteur: Weiland, Pieter
Uitgave: Dordrecht: Blussé en Van Braam, 1820
Nieuwe door den auteur zelven overziene en verb. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 700 : 1820
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_206030
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Grammatica's (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederduitsche spraakkunst
Vorige scan Volgende scanScanned page
220
(nederduitsche
naamval is; waarom wij niet kunnen zeggen: ik
wordt geboodschapt, te kennen gegeven, enz.; maar
alleen: mij wordt geboodschapt, te kennen gegeven,
enz,; terwijl snij wederom de derde naamval is , even
als iemand.
166. Ten aanzien van het werkwoord keren,
voor onderwijzen , hebben sommigen , doch zonder
grond, bewetrd, dat hetzelve, even als bij de La-
tijnen, twee vierde naamvallen beheerscht, en dat,
wanneer men zegt: iemand de aardrijkskunde keren ,
iemand zoo wel als aardrijkskunde in den vierden
naamval staat. Doch het tegendeel hiervan is blijk-
baar genoeg, dewijl men, in den lijdenden vorm,
niet kan zeggen: ik word de aardrijkskunde geleerd,
maar wel, en alleen: mii wordt de aarartjkskunde
geleerd, £n derhalve staan mij en iemand beide in
den derden naamval; het v^elk, boven dien, nog
daaruit blijkt, dat men, in plaats van den derden
naamval, ook het voorzetsel aan kan bezigen: aan
iemand iets leeren. Uoch die werkwoorden, welke
in den bedrijvenden vorm twee vierde naamvallen bij
zich hebben, vorderen, in den lijdenden vorm, ook
twee eerste naamvallen, als; men noemt hem vader,
bij gevolg ook: hij wordt vader genoemd, enz.
§. i6f. Behalve deze hebben nog eenige andere
werkwoorden twee eerste naairivallen bij zich. Deze
zijn, voornamelijk, zijn, worden, blijven, heeten en
schijnen, bij voorbeeld: Salomo was een koning', hij
blijft altoos een kind', Ftedrik heet dt regtvaardige-,
hij schijnt een eerlijk mm.
%. 168.