Boekgegevens
Titel: Ars dicendi priscorum potissimum praeceptis et exemplis
Auteur: Kleutgen, Josephus
Uitgave: Silvae-Ducis: Apud Verhoeven fratres, 1855
Ed. altera, emendata et aucta; 1e uitg.: 1847
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1167 D 6
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205865
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Latijnse taalkunde
Trefwoord: Latijn, Retorica, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Ars dicendi priscorum potissimum praeceptis et exemplis
Vorige scan Volgende scanScanned page
DE DISPOSITIONE. 245
1. De hoc duplice genere Cicero: Duo sunt, quae bene trac- Or. 37,
tala ab oratore, admirabilem eloquenliam facianl; quorum alle-
rum esl, quod Graeci ^^moy vocant, ad naluras et ad mores,
et ad omnem vitae consuetudinem accommodalum; allerum,
quod iidem fra^ijTtxoy nominant, quo perturbantur animi, et con-
citanlur, in quo uno régnât oratio. Illud superius, come, ju-
cundum, ad benevolentiam conciliandam paratum: hoc, vehe-
mens, incensum, incitatum, quo causae eripiuntur; quod cum
rapide fertur, sustineri nulio pacto potest.
2. Itaque est, quoties ferimus, ignoscimus, satisfacimus, Qt. 6, 2.
monemus, procul ab ira, procul ab odio. Illa quoque hue per-
tinent, veniam petere, adolescentiae excusare errores, laudare
quidpiam, vel mirari placide et leniter. — Ad affectus vero per-
tinent potissimum ira, odium, indignatio, metus, invidia, mi-
seratio, dolor, stupor, amor.
Neque vero haec duo genera inter se semper discreta Num scm-
' per discret!.
sunt, imo vero est quaedam in his difficilis ad distin- Deor.2,w,
guendum siiDilitudo.
Nam ex illa lenitate, qua conciliamur iis, qui audiunt, ad hanc
vim acerrimam, qua eosdem excitamus, induat oportet aliquid;
et ex hac vi nonnumquam animi aliquid infiammandum est
(illi lenilati); neque est ulla temperatior oratio, quam illa, in
qua asperitas contentionis oratoris ipsius humanitate conditur;
remissio autem lenitatis quadam gravitate et conlentione firmatur.
355. II. Dividuntur animorum motus etiam ratione ori- Altera ai-
Visio.
ginis in eos , qui ex appetitione boni, et illos , qui ex
avcrsione mali oriuntur.
Prisci quatuor genera ponunt, voluptatem, molesliam, me- part. 3.
Ium et cupiditatem.
In hac igitur varietate motuum omnium illud oratori o"^^ p^o-
^ videndum.
est maxime providendum , quosnam postulet causa.
1. Non semper fortis oratio quaeritur, sed saepe placida, Deor.2,43.
summissa, lenis, quae maxime commendat reos. — Id sacri
oratores praecipue considèrent. Non semper enim homines metu,