Boekgegevens
Titel: De landbouwdieren: een leesboekje voor de hoogste klasse der volksschool en voor het herhalingsonderwijs
Auteur: Kars, A.
Uitgave: Gorinchem: J. Noorduyn & Zoon, 1889
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 5142
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205740
Onderwerp: Landbouwwetenschappen: zoötechniek, veeteelt: algemeen
Trefwoord: Veeteelt, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De landbouwdieren: een leesboekje voor de hoogste klasse der volksschool en voor het herhalingsonderwijs
Vorige scan Volgende scanScanned page
]0
bewegingen der onderkaak wrijven de kiezen met hare platte
kronen over elkander en het voedsel wordt tusschen de
plooien der kiezen min of meer fijn gewreven. — Ter-
wijl het voedsel gekauwd wordt, wordt het vermengd
met speeksel en slijm. Deze twee stoffen worden uit het
bloed afgescheiden door de speeksel- en slijmklieren, en
werken ontledend op het voedsel. Eene groote hoeveelheid
speeksel wordt aanhoudend door de klieren in de mondholte
gestort; men schat, dat in 24 uren bij het paard 42 en bij
de koe ruim 50 kilogram speeksel wordt afgescheiden. — Het
fijn gemalen en met speeksel en slijm vermengde voedsel
wordt vereenigd en dan spijsbrok genoemd. Deze spijsbrok
wordt in den slokdarm gebracht, hetgeen slikken genoemd
wordt. Bij het slikken wordt de luchtpijp door het strot-
klepje en de neusholte door het zachte gehemelte afgesloten,
om daardoor te beletten, dat het voedsel in de genoemde
holten kan komen.
De slokdarm bevat spiei-en, die zoowel in de lengte en als
in een kring om den slokdarm loopen. De overlangste spieren
trekken den darm samen en de kringspieren vernauwen de
ruimte, waardoor het voedsel als het ware wordt voortge-
schoven. Het gaat er mee als met een worm, die over den
grond kruipt. Uit den slokdarm komt het voedsel in de maag.
Bij het schaap en de koe loopt de slokdarm, zie figuur 1,
door de pens en de netmaag heen en eindigt in de boekpens.
In de pens gekomen heeft de slokdarm eene opening in
den vorm van eene gleuf. Een groot gedeelte van het door-
geslikte, maar nog niet goed gekauwde voedsel gaat door
deze gleuf in de pens. De pens wordt gaande weg gevuld,
zet uit en stygt aan de linkerzijde van den buik in de hoogte.
Het voedsel in de pens wordt door de warmte en de bewe
ging van de maag ontleed. Is de pens goed gevuld, zoo