Boekgegevens
Titel: Aardrijkskunde van Nederland
Deel: 3e leerboekje Aardrijkskunde van Nederland voor H.B.S., Gymnasia, enz
Auteur: Beekman, A.A.
Uitgave: Zutphen: W.J. Thieme & Cie, 1891
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 1253
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205686
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Aardrijkskunde van Nederland
Vorige scan Volgende scanScanned page
25
Rotterdam, Gouda, enz , gebruiken het watei- uit de groote
rivieren, nadat dit gezuiverd en omhoog gebracht is (om het iii
de huizen tot zekere lioogte te kunne;i brengen).
De geeetgponden. Achter tegen de duinen sluiten in Holland
de zoogenaamde geestgronden (geest = gaast = gast,
d. i. zandgrond die hooger ligt dan aangrenzende gronden misschien
oorspr. = woonplaats, het Fransche gîte) : van daar namen als
XYxigeest, Oegstj'fjes«, enz., in Friesland (iaasterland , enz. Het
zand der Holl. geestgronden is hier en daar op het veen gestoven
en is dus vooral voor sommige teelten zeer geschikt Daarom haalt
men wel, o. a. bij Haarlem, het zand nit de duinen langs kanaaltjes
» (a f z a n d e r ij e n) en brengt het elders op het veen. De boven-
grond is grootendeels zwart gemaakt door bebouwing en be-
mesting.
Deze gronden van Holland waren, daar het achterliggende
veenmoeras bijna onbewoonbaar was, het eerst bewoond. Daar
hadden de Romeinen reeds nederzettingen zooals te Voorburg
(Forum Hadriani) ; daar hadden de Graven van Holland hunne
residentiën of kasteelen, nl. te 's Gravenzande en Aalbrechlsberg
(Bloemendaal), later te 's Gravenhage, en daar lagen de kasteelen
van vele in onze geschiedenis bekende adellijke geslachten als:
Naaldwijk, Wassenaar, Poelgeest, Teijlingen, Brederode, Egmond,
Bergen, enz.
Op de geestgronden t. N. van den Haag vindt men veel hout ^
o. a. h e t H a a g s c h e B O s c h , den Haarlemmerhout,
het H e i 1 o ë r b o s c h , den A 1 k m a a r d e r h o u t en het
Bosch van Bergen. Daardoor en door de nabijheid der
duinen en binnenduinen vormt het geheel eene liefelijke streek , die
veel door de bewoners van het lage vlakke Holland gezocht
wordt.
Reeds onder de Republiek hadden vele rijke Hollandsche fami-
liën hier hare buitenverblijven en nog vinden wij er vele prach-
tige buitens, die met hun geboomte, enz. de fraaiheid van het
landschap verhoogen , vooral tusschen den Haag en Leiden, tus-
schen Leiden en Haarlem en in de omstreken dezer laatste plaats
Overigens worden de geestgronden gebruikt tot warmoezerij,
eigenlijk een verfijnden tuinbouw, die zich vooral door de be-
hoeften van de groote Holl. steden zeer ontwikkeld heeft, eii