Boekgegevens
Titel: Aardrijkskunde van Nederland
Deel: 3e leerboekje Aardrijkskunde van Nederland voor H.B.S., Gymnasia, enz
Auteur: Beekman, A.A.
Uitgave: Zutphen: W.J. Thieme & Cie, 1891
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 1253
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205686
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Aardrijkskunde van Nederland
Vorige scan Volgende scanScanned page
121)
wolden). Eerst in 1288 werden de „Westfriezen," het overblijfsel
van Friesland tusschen Rekere en Vlie bewonend, aan de Holl,
graven onderworpen , doch behielden nog veel eigenaardigs en hun
land werd nog lang als een afzonderlijk lid van „Holland en
Westfriesland" beschouwd. Het is nooit mogen gelukken om onder
de vrijheidlievende Friezen het leenstelsel toe te passen, maar wel
onder de Saksers.
Tegenwoordig zijn wel geen scherpe grenzen meer te trekken,
maar de 3 hoofdstammen zijn nog zeer goed te onderscheiden , in
weerwil van staatkundige vereeniging en betere gemeenschapsmid-
delen. Het verband tusschen volk en bodem is zeer sterk: van daar
dat nog in vele plaatsen familiën wonen welke hunnen naam ont-
leenen aan plaatsen in den omtrek, üe zuivere Friezen bewonen nog
het tegenwoordige Friesland tot aan de Tjonger, het grootste deel
van Groningen, Westfriesland en de Noordzee-eilanden. Eene
Saksisehe streek is het gemengd diluvium t. O. van den IJsel tus-
schen Vecht en Ouden IJsel. De Franken wonen in Limburg,
Noord-Brabant en Gelderland t. Z. van den Ouden IJsel, de Waal
en de zeeklei.
Drente en ZO. Groningen — ook de hoofdstad — benevens
Friesland en Overijsel tusschen Tjonger en Vecht zijn/''iiso-v'«i«sc/i
Van de Veluwe is de IJselrand het meest Saksisch, de zuidrand
Frankisch , de Zuiderzeekust Friesch ; de Geld. Vallei cn het Gooi
Friso-Saksisch. Het Holl. Utr. laagveen en Zeeland zijn Friso-
Frünkiscfi; in Zeeland is vooral op Walcheren en Schouwen het
Friesche element in namen en gewoonten nog zeer merkbaar. —
De steden bewaren door beschaving en vermenging minder het
oorspr. karakter; toch is b v. Leeuwarden eene echt Friesche,
Deventer eene echt Saksische, 's Bosch eene echt Frankische stad.
Het onderscheid tusschen de 3 hoofdstammen is aan uiterlijk,
taal, karakter, gewoonten en oude instellingen waar te nemen.
De groote, slanke Fries, met smalle, afhangende schouders, fijne
beenderen, met rechten fijn gevormden neus, ietwat kleine licht-
blauwe oogen, zeer blanke gelaatskleur en zachte huid en blond ,
dikwijls goudgeel hoofdhaar, is nog zeer goed te onderscheiden
van den Sakser, die kleiner is , brceder en ineengedrongen, met
grove beenderen en breed hoofd , in uiterlijk het minst schoone
ras van de drie — op het platte land ontmoet men onder hen
zelden een man of vrouw die schoon mag heeten De i'rank wijkt