Boekgegevens
Titel: Aardrijkskunde van Nederland
Deel: 3e leerboekje Aardrijkskunde van Nederland voor H.B.S., Gymnasia, enz
Auteur: Beekman, A.A.
Uitgave: Zutphen: W.J. Thieme & Cie, 1891
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 1253
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205686
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Aardrijkskunde van Nederland
Vorige scan Volgende scanScanned page
1)7
Deze leem maakt, waar zij dicht onder de oppervlakte ligt^
den bodem in oostelijk Twente vruchtbaarder dan
die van andere zandstreken; vandaar dat zelfs tarwe,
boonen en oliezaad verbouwd worden: de westgrens is de lijn
Hardenberg—Almeloo—Delden , Eibergen—Lichtenvoorde.
Deze leem behoort tot het tertiaire t ij d v a k en is blijkbaar
uit zout water bezonken, daar men er veel haaietanden, over-
blijfselen van zoogvisschen en kernen van zeeschelpen in vindt.
2De zandsteen van Losser, die daar den ondergrond
Jer heuvels vormt en in holle wegen, enz. aan den dag komt, is
diezelfde als de bij ons te lande zoo algemeen bekende en gebruikte
1) e n t h e i m e r steen, doch hij wordt in ons land niet ontgon-
nen. Hij heeft verschillende tinten van wit tot rood, doch is meestal
geel-wit. Hij behoort tot zekere reeks, nl. tot de oudste uit de
krijtgroep, van het secundaire tijdvak. Hiertoe behoort ook •
3®. D e d O n k e r e leem met zandige leien , enz., die bij
Losser, Benlheim, enz. onmiddellijk onder den zandsteen ligt en
bij Winterswijk dicht onder de oppervlakte voorkomt.
Hoogte. Het gemengd dilivium heeft meer en sterker heuvel-
vorming dan het Scandinavisch.
In Overijsel vindt men 2 rijen grintheuvels: een oostelijke^
iianvangende iu de hooge eschgronden onder Enschede en X. waarts
gaande, t W. van Ootmarsum langs, over de Duitsche grenzen tot
bij het dal der Vecht; de hoogste top dezer rij bereikt + 95 A. P.
A'en ivesteiijke , gaande van Markeloo noordwaarts tot de Vecht ,
die in den 11 a a r 1 e r b e r g en den L e m e 1 e r b e r g eene
hoogte van ruim 80 A. P. bereikt
Vau elk dezer heuvelrijen daalt het terrein naar het westen,
resp. naar het dal van de Hegge en naar dat van den IJsel. De
Oraafschap is écu hellend vlak , dat van de oostelijke grens , die
30 ä 45 AI. boven de zee ligt, naar het westen tot 10 M. beneden
dat vlak daalt op ongeveer een uur afstand van den IJsel. Be-
halve eenige lage heuvels bij Aalten, Winterswijk, enz. ligt
daarop de L o c h e m e r b e r g t. Z. van Lochem. Langs den
oostrand van een diluviaal eiland in de rivierklei vinden wij
t. N. van 's Heerenberg de H e 11 e n h e u v e 1 (-\- 105 AP) en het
AI O u f c r 1 a n d benevens de E 11 e n b e r g op Duitsch grondge-
bied , alle bekend om liuime prachtige vergezichten.
Rivieren. De voornaamste rivieren hebben haar oorsprong iu
Beekman, Nederland IIL 7