Boekgegevens
Titel: Algemeene grondbeginselen der aardrijkskunde
Auteur: Schröder Steinmetz, Lodewijk Adolf
Uitgave: Groningen: W. van Boekeren, 1839
2e verm. en verb. dr; 1e uitg.: 1835
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1172 E 34
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205249
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Algemeene grondbeginselen der aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
65
§
Het wassen der rivieren.
Merkwaardig is het wassen of klimmen der rivieren, hetwelk
in de heete landen regelmatige, vrnehtbaarmakende over-
stroomingen te weeg brengt. De sterke drukking van het
water bij dezelve, en de tegendrukking van den vloed, be-
werken hierbij in het bijzonder het veranderen der beddingen
en de verdeeling der rivieren in meerdere armen , de delta-
vormingen of gaffeldeelingen, bij de monding, en, onderden
waterspiegel, het ontstaan van zandbanken, met name, van
wadden en barren.
Van ouds her is het klimmen en uit zijne oevers treden van den K^l
bekend-j bij den zomerzonnestilstand begint hij langzaam te klimmen;
100 dagen lang tot aan dc dag- en nachtevening in September stijgt
hij onafgebroken voort, blijft eenigen tijd in de grootste hoogte staan ,
om dan van lieverlede in zijne oude bedding terug te keeren ; in Mei
heeft hij den laagsten stand ; zijn wasdcm bedraagt c. 21 v. Door
het slijk , 't welk bij het terugtreden des waters binnen de oevers der
rivier achter blijft, wordt Egypte vruchtbaar gemaakt. Het meest wast
de Hoangho aan , namelijk 110 v. Om dezelfde reden zijn nog bijzonder
merkwaardig de Ganges , de Irabaddy , de Orenoko , enz. Dil wassen der
rivieren wordt hoofdzakelijk door sterke regens , die in de heete lan-
den op gezette lijden en bij aanhoudendheid nedervallen , veroorzaakt.
§
Mondingen der rivieren.
Vele rivieren vormen bij hare mondingen, door het slijk ,
hetwelk zij met zich naar beneden voeren en vallen laten,
nieuw land. Hiertoe behoort de Delta van den Nijl, en de
landvorming aan de uitwatering van den Missisippi. Andere
worstelen met de zee bij hare ontlasting in dezelve, zoo als
do Amazonenstroom , waarbij eene geweldige beweging des
waters ontstaat, de Prororaka genaamd. Zoo drijft ook de
springvloed het water der Gironde (dat is, der Garonne be-
neden de ontlasting der Dorgogne in dezelve) stroomopwaarts
terug, zoodat het soms, op de wijze van eene waterhoos,
aanmerkelijke verwoestingen aanrigt. Eenige rivieren eindelijk
verliezen zich in bet zand. 5