Boekgegevens
Titel: De logische analyse
Deel: 1 Beschouwingen naar aanleiding van Prof. T. Roorda's rede-ontleding of logische analyse der taal
Auteur: Winkel, L.A. te; Roorda, T.
Uitgave: Zutphen: Willem Thieme, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-1109
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205178
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De logische analyse
Vorige scan Volgende scanScanned page
77,
Heid spreek ik uit als zeker bestaande, niet als slechts
mogelijk. Zulke assertorische voorwaardelijke zinnen
zijn zeker van eenen anderen aard dan de assertorische
onvoorwaardelijke zinnen, maar zij worden ook met een
geheel ander doel gebezigd, namelijk om uit een waargenomen
of waarneembaar verschijnsel een misschien niet waarneembaar
gevolg te trekken. Indien hij eerlijk is, dan is hij ook waar-
heidlievend. Zoo ik kan, zal ik het doen. Indien de zieke in
slaap geraakt, dan is hij behouden.
Zal de classificering der zinnen waarlijk eenig nut aanbren-
gen, en niet maar in ijdele woordenpraal bestaan, zoo moet zij
met strenge naauwkeurigheid geschieden, anders geeft zij slechts
verkeerde begrippen, en ware beter geheel achterwege gelaten. De
leerling moet dus weten, dat er driederlei hypothetische zin-
nen zijn, problematische, assertorische en apodictische, en men
zal hem hiervan gemakkelijk kunnen overtuigen, door hem van
iedere soort eenen voor te houden; b. v.: Indien gij nog lan-
ger talmt, zoo zult gij waarschijnlijk te laat komen (pro-
blem. hypoth. zin). Indien gij dit boek wilt lezen, zoo zal ik
het u leenen (assert. hyp. zin). Indien hij het weet, zoo moet
gij het hem gezegd hebben (apodict. hypoth. zin). Maar tot deze
erkentenis zal hij uit zich zeiven nimmer komen, wanneer hij op
blz. 11 leest: //Tot de problematische zinnen behooren ook de
'/ hypothetische^ Nog verder zal hij van den weg gebracht wor-
den, M'anneer hij straks te lezen vindt: //Daar in een onder-
// stelling een geval als problematisch, en dus alleen maar als
//mogelijk gesteld wordt, zoo kan zulk een onderstelling ook
//in een problematische stelling uitgedrukt worden; b. v.; M o-
»gelijk — of Misschien, of Welligt, of Denkelijk,
//of Waarschijnlijk is het metaal, en dan is het smelt-
f/baar" Wij gelooven, dat de heer roorda hier de scherpzin-
nigheid van den leerling op de proef heeft willen stellen; maar die
proef is al te zwaar; wij vreezen, dat de honderdste ze niet zal