Boekgegevens
Titel: De logische analyse
Deel: 1 Beschouwingen naar aanleiding van Prof. T. Roorda's rede-ontleding of logische analyse der taal
Auteur: Winkel, L.A. te; Roorda, T.
Uitgave: Zutphen: Willem Thieme, 1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-1109
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205178
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De logische analyse
Vorige scan Volgende scanScanned page
119,
werkwoord. De vormen namelijk, die het werkwoord oudtijds
in den optativus en cogitativus vertoonde, verschilden aanmer-
kelijk van die in den indicativus, zoo dat eene verwisseling of
verwarring der modi bijna onmogelijk was. De vormen van den
indicativus waren de eenvoudigste, de grondvormen; die van
den optativus en cogitativus zijn blijkbaar daarvan afgeleid. Be-
palen wij ons tot de oude germaansche talen, dan kunnen wij het
verschil aldus omschrijven. De bindletter was in den indicati-
vus kort, wanneer zij niet met den eindklinker van den stam
was zamengesmolten. De optativus en cogitativus daarentegen
hadden bf de bindletter in eenen tweeklank of in eenen langen
klinker veranderd, bf zij hadden in den derden persoon van
het enkelvoud den persoonsuitgang afgeworpen, zoo dat alle
vormen zich van die van den indicativus kennelijk onderscheid-
den. De vergelijking van de wijzen van een gothisch werkwoord
zal het verschil in een helder licht stellen. Nemen wij tot
voorbeeld den tegenwoordigen en den verleden tijd van het
werkwoord rinnan (rennen, loopen, vloeijen).
indicativus. optativus.
Praesens.
Sing. rinnK, Sing. rinnw.
rinnis, rinnAis,
rinnith, riniiKi,
Dual. rinnos, Dual. rintiKiwa,
rinnids, rinnAits,
Plur. rinnKm, Plur. rinniama,
rimath, rinn&.ith,
rinnmd. rinnkina.
cogitativus.
Praeteritum.
Sing. raiin, Sing. runniKU,