Boekgegevens
Titel: Blikken op het gebied der technologie: een leesboek over handwerken en bedrijven
Auteur: Knuivers, T.; Helge, J.E.
Uitgave: Groningen: F. Folkers, 1864
2e, herz. en verm. dr; 1e dr.: 1859
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 1701 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205157
Onderwerp: Economie: industrie
Trefwoord: Natuurlijke stoffen, Industriële productie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Blikken op het gebied der technologie: een leesboek over handwerken en bedrijven
Vorige scan Volgende scanScanned page
'95
wollen stoffen worden geverwd , even als bijna al de zijden
weefsels, terwijl het overige katoen gedrukt wordt. Van
sommige gekleurde stoffen , onder anderen die, welke onder
den naam van bont bekend zijn , en sommige lakens ont-
vangen de draden reeds voor het weven hunne kleur. Zoo
is het bont een weefsel van verschillende gekleurde draden.
Van de bedoelde lakens zegt men dan , dat zij in de wol
geverwd zijn.
Omtrent het verwen in het algemeen, moet men in het
oog houden , dat het niet bestaat in het opbrengen van
kleurstoffen op de oppervlakte der weefsels, gelijk men hout
of metaal verwt; integendeel, de verwstof moet de vezels ge-
heel doordringen, en er niet slechts oppervlakkig aan kleven.
Doch ook dan, wanneer de kleurstof in opgelosten toestand
de vezels geheel doordringt, is de verbinding dikwijls nog
zoo weinig bestendig, dat door herhaald wasschen de klem-
geheel verdwijnt. Ten opzigte van de bestendigheid der
kleuren onderscheidt men ze in echte en onechte, en geeft
ze den eersten naam , als zij aan de werking van licht ,
lucht, zeepwater, slappe loogen en zuren genoegzamen we-
derstand bieden. Zal de kleur echt zijn, dan moet de kleur-
stof met de vezels van het weefsel eene scheikundige ver-
binding aangaan , doch daar slechts weinig kleurstoflen dit
doen, kookt men de weefsels eerst in zoogenoemde bijtmid-
delen. Deze geven wel niet de verlangde kleur, maar be-
zitten de eigenschap, dat ze zich innig met de vezels vereeni-
gen, en daarna eene scheikundige verbinding aangaan met
het latere verwbad , welke verbinding de verlangde kleur
oplevert. We zullen tot besluit het gezegde met een enkel
voorbeeld ophelderen. Tot het zwart verwen gebruikt men
dikwijls als bijtmiddel ijzervitriool, en als verwbad een af-
treksel van galnoten, die geen van beide ieder op zich zelf
eene zwarte kleur geven , maar, na elkander aangewend, op
de vezels van het weefsel dezelfde onoplosbare verbinding
opleveren, waaraan onze gewone schrijfinkt zijne zwarte kleur
dankt. Wat er gebeurd zou zijn , als men eerst inkt ge-
maakt en daarmede geverwd had , kunt gij wel nagaan.
Heeft het verwen ten doel het geheele weefsel eene gelijke
kleur mede te deelen, bij bet drukken van katoenen en an-
dere stoffen beoogt men op een' witten of gekleurden grond