Boekgegevens
Titel: Blikken op het gebied der technologie: een leesboek over handwerken en bedrijven
Auteur: Knuivers, T.; Helge, J.E.
Uitgave: Groningen: F. Folkers, 1864
2e, herz. en verm. dr; 1e dr.: 1859
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 1701 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205157
Onderwerp: Economie: industrie
Trefwoord: Natuurlijke stoffen, Industriële productie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Blikken op het gebied der technologie: een leesboek over handwerken en bedrijven
Vorige scan Volgende scanScanned page
'49
komen, dan wordt het met groote lepels of met een' toestel,
die zich boven den ketel bevindt, zachtjes omgeroerd. Na
zes of acht uur kokens is de zeep gewoonlijk gaar; het wa-
ter van de loog is voor een groot gedeelte verdampt; olie
en loog hebben zich zoo vereenigd, dat er eene goed ge-
bondene, gelijkvormige, taaije massa ontstaan is, zoo als
wij de zachte zeep kennen. Alleen de kleur verschilt,
daar deze na het koken bruinachtig geel is. De zeep raag
nu op de tong niet scherp of loogachtig smaken, en, in
water opgelost, mogen er geen vetdruppels opkomen; in
het eerste geval zou er te veel, in het laatste te weinig
potasch gebruikt zijn. Om ze de gewone groene of zwarte
Icleur te geven, voegt men er in het eerste geval wat indigo
bij , waardoor de gele kleur der zeep in eene groene veran-
dert , of men voegt er een mengsel van ijzer-vitriool en af-
treksel van galnoten bij , waardoor zij zwart wordt.
De harde zeep onderscheidt zich hoofdzakelijk daarin, dat
zij geen potasch, maar soda bevat. Om ze te verkrijgen,
vervaardigt men dikwijls eerst van potasch en olie of van
potasch en vet eene zachte of potasch-zeep ; zoodra zij gaar
is, mengt men daaronder eene ge'noegzame hoeveelheid keu-
kenzout , waardoor de massa zich in twee deelen scheidt,
waarvan het eene vast, het andere vloeibaar is. Het eerste
is harde zeep, het andere water, waarin eene verbinding
van potasch is opgelost. Gij kunt die scheiding zelf wel
bewerken. Als gij wat gewone groene zeep in een glas wa-
ter oplost, en er dan zout bij doet, zult gij terstond de
harde zeep als vlokjes zien boven komen. Gij kunt die
vlokjes verzamelen, van het aanhangende vocht bevrijden en
ze tot harde zeep zamenkneden. Om de oorzaak hiervan te
begrijpen, moet gij u herinneren , dat zout uit chloor en
sodium bestaat. Het zout ontbindt de zeep en wordt te-
vens zelf ontbonden, zoodat het sodium van het zout soda
aan de zeep levert, die daardoor vast wordt, terwijl de
potasch met het overvloedige water en de chloor van het
zout zich als vloeibare loóg afscheiden.
Zoo werd vroeger de meeste harde zeep gemaakt, schoon
men tegenwoordig , omdat potasch duurder dan soda is ,
ook in sommige fabrieken van soda en olie, of van soda
en vet eene zeep kookt, die slechts weinig zout behoeft,