Boekgegevens
Titel: Blikken op het gebied der technologie: een leesboek over handwerken en bedrijven
Auteur: Knuivers, T.; Helge, J.E.
Uitgave: Groningen: F. Folkers, 1864
2e, herz. en verm. dr; 1e dr.: 1859
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 1701 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205157
Onderwerp: Economie: industrie
Trefwoord: Natuurlijke stoffen, Industriële productie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Blikken op het gebied der technologie: een leesboek over handwerken en bedrijven
Vorige scan Volgende scanScanned page
'47
zen gebruiken, en dat men ter onderscheiding van andere
zouten keukenzout noemt, is eene verbinding van twee ver-
schillende stoffen. De eene noemt men chloor , de andere is
sodium. Uit dit keukenzout weet men de chloor te verdrij-
ven en van het andere bestanddeel (het sodium) koolzure
soda te maken. Hoe dit geschiedt, kfin ik u nog niet ver-
klaren, gij zoudt het nog niet begrijpen. Het zij u nu ge-
noeg te weten , dat er op die wijze ontzaggelijke hoeveelheden
soda vervaardigd worden ; want deze is eene hoogst nuttige
stof, die veel gebruikt wordt, deels om hare zuiverende
eigenschappen , doch wel het meest tot het vervaardigen van
glas, en niet minder tot het maken van zeepen in het alge-
meen in zeer vele gevallen, waar men anders potaseh bezigt,
waarmee de soda veel overeenkomst heeft. Zij zijn echter
genoeg onderscheiden om ze niet met elkander te verwarren.
De potaseh is een klonterig poeder, even als vochtige broodsuiker,
maar dof van kleur. De soda bestaat uit regelmatig gevormde
kristallen even als kandijsuiker of gladde klontjes; maar
er is nog een onderscheid , waarop ik u opmerkzaam moet
maken. De potaseh trekt vochtigheid aan uit de lucht, zij
vervloeit; de soda daarentegen bedekt zich, als zij aan
de lucht blootgesteld is, met een wit beslag , en vervalt einde-
lijk tot poeder, zij verweert, en weegt dan naauwelijks de
helft van hetgene zij vroeger woog. Het schijnt dus wel
als of dat beslag er zich buiten op geplaatst heeft, maar wer-
kelijk is dat zoo niet; want dan konden de kristallen niet
ligter geworden zijn. Er is iets verdwenen n. 1. water;
want als zich de kristallen ^vormen, nemen zij water op,
en vereenigen er zich mede, zonder dat dit water ze nat
maakt. Wil men dat water verdrijven , gelijk dikwijls het
geval is, dan stelt men de gekristalliseerde soda aan groote
hitte bloot, hetwelk men calcineren noemt. Maar zij ver-
liest dan met het water ook haren kristalvorm, en vertoont
zich onder den naam van gecalcineerde soda als poeder.
Hetzelfde verschijnsel heeft ook, maar veel langzamer,
plaats, als de kristallen aan de lucht zijn blootgesteld ; het
water verdwijnt, en het witte beslag, dat in den beginne
de kristallen bedekt, zoowel als het poeder, waartoe zij lang'
zamerhand overgaan , is koolzure soda zonder water.