Boekgegevens
Titel: Blikken op het gebied der technologie: een leesboek over handwerken en bedrijven
Auteur: Knuivers, T.; Helge, J.E.
Uitgave: Groningen: F. Folkers, 1864
2e, herz. en verm. dr; 1e dr.: 1859
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 1701 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205157
Onderwerp: Economie: industrie
Trefwoord: Natuurlijke stoffen, Industriële productie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Blikken op het gebied der technologie: een leesboek over handwerken en bedrijven
Vorige scan Volgende scanScanned page
'37
STJIEER.
Weet gij wat men door riet verstaat? Er zijn verschil-
lende soorten van riet; denkt maar aan het riet, waarmeê
de boerenwoningen gedekt worden, aan dat. waarvan men
mattenkloppers, wandel- en hengelstokken maakt. Maar er
is nog eene andere soort van riet, welke gij waarschijnlijk
nog nooit gezien hebt. Het is het suikerriet, uit welks sap
de suiker bereid wordt. Dit riet groeit in warme landen
en ook in onze west-indische bezittingen. Wanneer het zijn'
vollen wasdom bereikt, waartoe het ongeveer zestien maan-
den noodig heeft, is het dikwijls vijf of zes el hoog en
vijf duim dik.
Wanneer het riet begint geel te worden en de onderste
bladeren afvallen , wordt het digt bij den grond afgesneden,
omdat men bevonden heeft dat het onderste gedeelte de
meeste suiker oplevert. Het bovenste gedeelte is wel het
saprijkste, maar in dit sap bevindt zich weinig suiker. Ver-
volgens wordt het riet van zijne bladeren en boveneinden
ontdaan , in bossen gebonden en naar den zoogenoemden
molen vervoerd, om uitgeperst te worden. Dit uitpersen heeft
plaats door een werktuig, dat op verschillende wijzen in be-
weging gebragt wordt. Soms geschiedt het door stoom , soms
door paarden of ossen, die even als in een' gruttersmolen in
het rond loopen, en daardoor een groot rad in beweging
brengen, dat door middel van andere raderen het eigen-
lijke werktuig voortdrijft. Ook bezigt men daartoe wel
stroomend water. Het eigenlijke werktuig bestaat uit drie
metalen rollen of cilinders , die soms loodregt , soms hori-
zontaal boven eene soort van tafel geplaatst zijn , en om
spillen draaijen kunnen. Men kan ze door middel van schroe-
ven digter bij elkander brengen of verder van elkander ver-
wijderen. De middelste der cilinders wordt door het mo-
lenwerk in beweging gebragt, maar daar hij door getande
raderen aan de beide anderen verbonden is , moeten deze
zijne beweging volgen. Tusschen een' van de buitenste en den
middelsten cilinder, die vrij digt bij elkander staan, steekt
men het suikerriet, 't welk eene schil heeft, die zoo zacht is
dat men ze bij het rijpe riet gemakkelijk met den nagel kan