Boekgegevens
Titel: Blikken op het gebied der technologie: een leesboek over handwerken en bedrijven
Auteur: Knuivers, T.; Helge, J.E.
Uitgave: Groningen: F. Folkers, 1864
2e, herz. en verm. dr; 1e dr.: 1859
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: P.B. 1701 : 2e dr.
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_205157
Onderwerp: Economie: industrie
Trefwoord: Natuurlijke stoffen, Industriële productie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Blikken op het gebied der technologie: een leesboek over handwerken en bedrijven
Vorige scan Volgende scanScanned page
'29
of rollen twee andere steenen op hunnen kant. Zij wegen
elk soms 10,000 pond en zijn, even als de liggende steenen,
zeer hard en glad ; want zij moeten geen olie kunnen op-
slurpen. Beide zijn aan dezelfde as verbonden, zoodat elk
aan een einde der as geplaatst is. De eene staat echter wat
meer naar het midden dan de andere, en zij volgen dus op
den liggenden steen niet denzelfden weg. Te gelijk met die
steenen worden strijkborden rondgevoerd, die maken dat het
gekneusde zaad niet aan de steenen blijft hangen , en het ter
zijde uitgewekene weêr daar brengen, waar de volgende steen,
er over heen kan gaan. Door dit malen wordt het zaad fijn
gemaakt, maar er komt geen meel van; want door de vet-
tigheid van het zaad en de drukking van den steen hangt
het gemalene zeer aan één. Uit de alzoo fijn gemalen zaad-
korrels zou nu reeds dadelijk de olie geperst kunnen worden,
maar de ondervinding heeft geleerd, dat men meer olie ver-
krijgt , als het gemalen zaad eerst heet gemaakt wordt. Dit
geschiedt in groote, doch ondiepe pannen, die boven, een
vuur hangen. Om het aanbranden te voorkomen, wordt
het zaad in de pannen bestendig omgeroerd, en dat ge-
schiedt door een' toestel, die door den molen in bewe-
ging gebragt wordt. Als bet zaad zoo heet geworden is ,
dat men er de hand naauwelijks in houden kan, doet men
het in een' zak , bnillaken genoemd , en legt dien in de zoo-
genoemde haren. Dit zijn dikke en sterke omslagen van
paardehaar, die meestal aan de Zaan vervaardigd worden.
Om deze haren gaat vervolgens nog een omslag van dik le-
der , opdat het geheel de sterke drukking zou kunnen we-
derstaan, die de olie naar buiten moet drijven. Twee zulke
zakken worden nu tusschen op- en neêrstaande platen irestekl,
en dan door middel van eene wig, perswig of perskiel ge-
noemd . in elkander geperst. Deze wig wordt naar beneden
gedreven door een' zwaren stamper, die van eene aanmerke-
lijke hoogte op de wig nedervalt, terwijl het opheffen van
den stamper ook al door den molen verrigt wordt. Eene rol
of cilinder , die door het gaande werk van den molen om
zijne as draait, is van één of meer uitsteeksels voorzien,
die in eene holligheid grijpen , welke zich in het boveneinde
van de as bevindt. Terwijl de rol omdraait, tillen zij dus
den stamper of hei op, en laten hem eensklaps weêr vallen.