Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
FRANKKIJK ONDER LODEWIJK XV EN XVI. 209
de welvaart des lands een weelderig en ongebonden leven leidde,
waarbij zijne gunstelingen, en vooral de eerste minister, de kar-
dinaal Dubois, hem ijverig ter zijde stonden. De toestand der
geldmiddelen bovenal was zeer treurig, en verergerde nog toen
de ondernemingen van den Schot John Law (de bank, en de
Mississippi-maatschappij) geheel mislukten.
In 1723 nam Lodewijk XV zelf de teugels des bewinds in
handen, terwijl zijn leermeester, de kardinaal Fleury, eerste
minister werd. Lodewijk verloor de liefde des volks, welke hij
in den beginne bezat, door een zedeloos leven; hij gaf zich aan
allerlei uitspattingen over, en liet de regering geheel over aan
zijne bijzitten, die volkomen naar hare luimen het rijk bestier-
den (de markiezin de Pompadour, en de gravin Dubarry). Het
Fransche hof verloor geheel en al de achting des volks, terwijl
het aanzien des rijks te gronde ging. De staatsinkomsten werden
verkwist, terwijl het volk zware belastingen moest opbrengen en
van alle deelneming aan het staatsleven was uitgesloten. De re-
gering moest, om de weelde van het hof en kostbare nutteloze
oorlogen te kunnen bestrijden, hare toevlucht nemen tot hooge
belastingen en leeningen; de pachters-generaal zogen het volk
uit, welks laagste standen alleen de belastingen betalen moesten.
Onder den algemeenen nood en bij het toenemen der willekeu-
rige heerschappij wekten schrijvers ontevredenheid met de be-
staande staatsinstellingen op, en brachten bij het volk het geloof
en het vertrouwen in de regering aan het wankelen.
Lodewijk XV stierf in 1774, door eene vreeselijke ziekte uit
het leven gerukt; op hem volgde Lodewijk XVI (1774—1793),
een man, bezield met den besten wil, die zijn volk lief had,
maar geen doorzicht en kracht genoeg bezat, en wien het was
voorbehouden om voor de zonden zijner voorgangers en van het
volk onschuldig te boeten. Hij vond de schatkist uitgeput, het
rijk met een' ongehoorden schuldenlast bezwaard, het krediet
verloren en het volk door zware belastingen gedrukt. Zijne broe-
ders, de graven van Provence en Artois, leidden een lichtzinnig
en losbandig leven, zijne beschaafde, doch trotsche vrouw, Ma-
ne Antoinette, de dochter van Maria Theresia, werd, wegens
haar verlangen om zich met alles te bemoeijen, door het volk
beschuldigd van alle verkeerde maatregelen. De ministers Tur-
got en Malesherbes konden hunne heilzame plannen niet ten uit-
voer leggen, wijl het hof en de adel, de geestelijkheid en het