Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
FKEDERIK U OF DE «BOOTE. 199
houding tegen Frankrijk begon aan te nemen, verlangde men
naar den vrede, die 18 Oct. 1748 te Aken gesloten werd, en
waarbij Frankrijk alle veroveringen teruggaf.
§ 138. de zevenjarige oorlog.
De andere mogendheden zagen met leedwezen de toenemende
macht van Pruissen aan. Maria Theresia kon bet verlies van
Silezië niet verkroppen ; de Russische keizerin Elisabeth had
zich, beleedigd door de spotternijen van Frederik den Groote,
met Maria Theresia verbonden; het Saksische hof omhelsde uit
afgunst de Oostenrijksche partij; zelfs gelukte het Maria There-
sia door een' brief aan de markiezin de Pompadour, de vijandige
gezindheid van Frankrijk te doen verdwijnen, en er werd tegen
Frederik II een verbond gesloten met geen minder doel dan
om den koning van Pruissen weder tot keurvorst van Bran-
denburg te verlagen (1755). Engeland, dat het naauwe ver-
bond tusschen Oostenrijk en Frankrijk met bezorgdheid gade-
sloeg, koos Pruissens partij. Hier kwam nog bij dat Frankrijk
en Engeland sints 1746 in Indië en sedert 1751 in Canada eene
vijandige houding tegen elkander hadden aangenomen, welke
reeds meermalen tot gevechten aanleiding had gegeven; terwijl
dus de oorlog in de koloniën en ter zee tusschen deze beide
mogendheden gevoerd werd, kon het niet missen of zij moesten
bij het uitbarsten van eenen Europeschen oorlog eveneens eene
vijandige honding tegenover elkander aannemen.
Frederik II, onderricht van de tegen hem beraamde plannen,
voorkwam zijnen vijanden en viel in Augustus 1756 plotseling
in Saksen. Hij sloot de Saksische troepen bij Pirna in, sloeg
het Oostenrijksche leger, dat onder bevel van den generaal Brown
uit Bohemen tot ontzet aanrukte, bij Lowositz (1 Oct.), en dwong
de Saksen tot onderhandelen. Het Saksische hof was naar Po-
len gevlucht; Frederik bleef in Dresden.
Frederik, tegen wien ook nog de Zweden en de Duitsche le-
gers in het veld kwamen, zag van alle zijden troepen op zich
aanrukken. Den strijd tegen de Franschen, die van den Rhijn
naar de Wezer oprukten , liet hij over aan zijne bondgenoten ,
Engeland, Hannover, Brunswijk, Hessen-Kassei en Gotha. Hij
zond een klein leger tegen de Russen, en trok zelf de Oosten-
rijkers te gemoet. Hij won den slag bij Praag (5 Mei 1757),
waarbij Schwerin sneuvelde, werd evenwel door den Oostenrijk-
huberts, alg. gesch. 14