Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
190 NIEUWE GESCHIEDENIS. AED. III.
een ijverig Katholiek, voornemens was de instellingen van kerk
en staat geheel te veranderen, en tegen den wil des volks met
Lodewijk XIV een verbond aanging, zag vooral de partij der
Whigs met verlangen uit naar Willem van Oranje, den echt-
genoot van Jakobs oudste dochter Maria. Hij landde met eene
Hollandsche krijgsmacht in November 1688 op de kust van
Engeland om de Protestantsche godsdienst en Engelands vrij-
heid te beschermen. Jakob verloor de kroon, want nu was het
te laat om al zijne onwettige maatregelen in te trekken. Zijn
leger liep naar Wllem over en hij moest naar Frankrijk vluch-
ten. De Ieren, die voor Jakob de wapenen hadden opgenomen,
kwamen in opstand; Jakob zelf kwam met een Fransch leger
onder den hertog de Lauzun naar Ierland en werd bij de
Boyne door Willem overwonnen (1690), terwijl ook de Fran-
sehe vloot door de Engelschen onder Russel bij Bevesier ver-
slagen werd.
Het Parlement verklaarde nu de Katholijke tak der Stuarts
vervallen van den troon en droeg de regering aan Willem en
Maria op, die in 1689 gekroond werden. Onder Willem III
(1689—1702) werd de laatste hand aan het bevorderen van
Engelands vrijheid en grootheid gelegd. De huishouding van
staat werd van die des konings gescheiden; de ministers zouden
voortaan verantwoordelijk, en de drukpers vrij zijn. Nijverheid,
handel en koloniën bloeiden in hooge mate. De Britsche zee-
macht breidde zich door den krijg met Frankrijk zeer uit. Daar
Willem zonder kinderen stierf, volgde hem de jongste dochter
van Jakob II, Anna, weduwe van prins Christiaan van Dene-
marken (1702—1714) op; en na haar kwam de kroon aan
den keurvorst George van Hannover als kleinzoon van Elisabeth,
dochter van Jakob I,
§ 133. DE VEREENIGDE PROVINCiëN.
Gedurende het twaalfjarig bestand (1609—1621) waren de
macht en de invloed der Vereenigde Provinciën in hooge mate
toegenomen door het ontwikkelen van handel en nijverheid,
welke beide bronnen van volkswelvaart door den raadpensio-
naris Oldenbarnevelt zeer werden bevorderd. Godsdiensttwisten
scheurden evenwel het land in twee partijen, welke zóó vijan-
dig tegenover elkander stonden, dat de grijze staatsman er het
leven bij inschoot, daar hij in 1619 van hoogverraad beschul-