Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
186 KIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. II.
gen. Hij ontnam aan enkele vorsten van het Duitsche rijk eenige
plaatsen en stukken van hun gebied , daar hij beweerde, dat
deze als voormalige deelen van het gebied, dat bij den West-
faalschen en Nijmeegschen vrede aan Frankrijk gekomen was,
nu ook moesten worden afgestaan; de zoogenaamde Chambres
de réunion, welke hiervoor te Metz, Doornik en Breisach wer-
den ingesteld, moesten over dit vermeende recht uitspraak doen.
Midden in den vrede ontnam hij aan het Duitsche rijk de vrije
stad Straatsburg, waarbij de daar wonende bisschop eene ver-
raderlijke rol speelde; het rijk zweeg en sloot zelfs met den
geweldenaar een' twintigjarigen wapenstilstand te Eegensburg,
waarbij men aan den overmoedigen Franschen koning al het
geroofde gebied overliet; maar de lankmoedigheid van het on-
machtige Duitsche rijk vermeerderde slechts Lodewijks hebzucht
en overmoed.
Keizer Leopold was in dien zelfden tijd in het oosten van
zijn rijk bezig de Turken te bestrijden, die Zevenbergen en Hon-
garije bezet hadden. Montecuculi overwon hen weliswaar in
1664 bij het klooster St. Gothard (Möggersdorf) aan de Eaab,
maar toen de Hongaren tien jaren later onder den bekwamen
edelman Emmerich Tökeli ter verdediging hunner rechten en
vrijheden tegen Oostenrijk in opstand kwamen, begon de Por-
te hare aanvallen op nieuw. De grootvizier Kara Mustapha
rukte met een verbazend groot leger voor Wecnen; de hoofd-
stad scheen verloren; het hof vluchtte naar Linz. Maar Weenen
bood onder den gouverneur Endiger von Stahremberg geduren-
de twee maanden eenen dapperen tegenstand, totdat Karei
van Lotharingen met het rijksleger, en de dappere koning van
Polen, Johan Sobiesky, der benaauwde stad te hulp kwamen.
In eenen bloedigen slag onder de muren van Weenen werden
de Turken geslagen en tot eene overijlde vlucht gedwongen
(1683). Karei van Lotharingen drong in Hongarije door en ver-
overde Ofen, hetwelk de Turken 146 jaren lang bezeten had-
den. Nu voerde Leopold zijn lang gekoesterd plan ten opzichte
van Hongarije uit. De bloedige rechtbank van Eperies beroofde
den adel van zijne dapperste aanvoerders; de bevreesde sten-
den stonden op den rijksdag te Presburg toe dat het recht om
een koning te kiezen zou worden opgeheven, eu deden afstand
van hun recht om zich te mogen verzetten tegen verordeningen,
welke met de wet in strijd waren (1687). De koninklijke waar-