Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
178 KIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. II.
hem naar een somber kasteel. Hierop joeg Cromwell de gema-
tigde Presbyteriaansehe leden uit het Parlement en was nu heer
en meester; het uit Independenten bestaande Eomp-parlement
was een gewillig werktuig -in zijne hand. De koning werd voor
eene buitengewone rechtbank van verraad jegens het land aan-
geklaagd en ter dood veroordeeld. Den 3Osten Januarij 1649
besteeg hij in het kasteel Whitehall het schavot; eene tallooze
volksmenigte zag het ontzettende schouwspel zwijgend aan. Eerst
toen de beul het bloedige hoofd ophief, gaf het verzamelde
volk aan het geprangde hart door een dof zuchten lucht. Het
begreep aan welken afgrond het stond, daar de dwingeland zich
zelfs aan den persoon des konings vergreep.
§ 122. cuomwell, protector van engeland.
Het Eomp-parlement werd door nieuwe keuzen aangevuld en
als Parlement van Engeland met de hoogste macht bekleed.
Een staatsraad zou de uitvoerende macht in handen hebben. De
Presbyteriaansehe kerkverordening bleef de heerschende. Door
George Eox werd in dien tijd (1649) het nieuwe genootschap
der Kwakers opgericht.
De onthoofding des koning verwekte in Schotland en Ierland
eene schrikkelijke beweging. De hooghartige Montrose had in
de hooglanden lang voor den koning gestreden, moest einde-
lijk bukken en onderging in 1650 een'vreeselijken dood. Ech-
ter werd de prins van Wales als koning Karei II in Schotland
erkend, eveneens in Ierland. Cromwell trok er heen en onder-
drukte na vreeselijke verwoestingen den dreigenden opstand.
Vele Ieren gingen naar Amerika; de achtergeblevenen werden
van hunne goederen beroofd; het Katholijke geloof werd ver-
boden; maar het land was niet tot rust gebracht. Hierop trok
Cromwell tegen Schotland te velde, wou in 1650 den slag bij
Dunbar en nam Edinburg in. Karei II rukte over de Engelsche
grenzen, riep de aanhangers van zijn buis tot den strijd op,
werd echter in 1651 bij Worcester verslagen en ontkwam na
lang omzwerven met veel moeite naar Frankrijk. Schotland moest
zich met de Engelsche republiek laten vereenigen en werd als
eene veroverde provincie behandeld.
Cromwell werd in 1653 Lord Protector van Engeland, na-
dat hij het lange Parlement, dat hem te zelfstandig begon te
worden, ontbonden had. Hij regeerde met roem, en toonde zich