Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
176 KIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. II.
onderdrukt worden, in groote opgewondenheid, en werd met
het grootste wantrouwen jegens het hof vervuld, aan hetwelk
men het plan toedichtte van de Katholijke godsdienst weder te
willen invoeren. De Puriteinen werden voornamelijk op aanzet-
ten van Laud, bisschop van Londen, later aartsbisschop van
Canterbury, met gevangenzetting, onteerende straffen, zelfs
met pijniging vervolgd. Kareis troon stond op een' vulkaan.
Het voor zijn geloof ijverende Schotland, waar de koning
de vrije Presbyteriaansche kerkverordening wilde opheffen, ver-
hief in 1637 het eerst de oproervaan. Het oude verbond (con-
venant) ter bescherming van de zuivere godsdienst en kerk werd
vernieuwd. Het volk wapende zich. Koning Karei besloot tot
den krijg en riep een Parlement bijeen om het noodige geld
te krijgen. Toen dit evenwel het verlangde geld niet toestond,
maar slechts klachten over willekeur in staat en kerk verhief,
werd het ontbonden. De Schotten kwamen met een leger over
de Engelsche grenzen, de koninklijke troepen weken voor hen
terug; Karei was in dezen nood op nieuw gedwongen, een Par-
lement bijeen te roepen (1641). De verkiezingen vielen meest
uit ten nadeele der regering en der Episcopale kerk. Dit Parle-
ment (long Parliament), waarin Olivier Cromwell eene eerste
rol begon te spelen, richtte, in plaats van geld toe te staan,
zijne aanvallen op den heerschenden willekeur in kerk en staat.
Stafford werd van hoog verraad beschuldigd en in 1641 ont-
hoofd; de aartsbisschop Laud werd gevangen genomen; de ko-
ning moest toegeven.
Het bericht dat de Protestantsche volkplanters in Ierland
door de Katholijke inwoners vermoord waren, deed het volk,
dat dit aan het hof, vooral aan de Katholijke koningin weet,
in koortsachtige opgewondenheid geraken, welke door de Puri-
teinen ijverig werd aangevuurd. Er vormden zich gewapende
vereenigingen om het Parlement te beschermen, terwijl aan den
anderen kant vele edellieden en officieren zich om den in zijne
rechten bedreigden koning schaarden. Weldra brak de burger-
krijg uit (1642—1646).
Het Parlement kwetste de rechten des konings en wilde de
geheele regering aan zich trekken; dit kon de koning niet toe-
staan. Hij begaf zich naar York en verzamelde daar zijn gan-
sche leger om zich heen. Het volk kwam in opstand voor het
parlement, aan hetwelk het vrijwillig genoegzame geldmiddelen