Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
168 NIEUWE GESCHIEDENIS. AFD. I.
zind was jegens den nieuwen koning van Bohemen. De Unie,
waarin oneenigheden plaats vonden, bleef werkeloos. Thurn
naderde vergeefs ten tweeden male de poorten van Weenen;
Maximiliaan van Beijeren rukte met een leger der I.igue Bo-
hemen binnen. In den slag aan den Witten Berg bij Praag
werden Frederiks troepen geheel verslagen (1620). Frederik
vluchtte geheel ontmoedigd naar Silezië en van daar over Ber-
lijn naar de Nederlanden. Bohemen en Moravië waren onder-
worpen. Ferdinand vernietigde den Majesteitsbrief; de voor-
naamste Protestantsche edelen werden ter dood gebracht; ter-
wijl de bezittingen van anderen werden verbeurd verklaard,
vluchtten vele geslachten naar andere landen. Binnen weinige
jaren was dus geheel Bohemen weder voor de Katholijke kerk
gewonnen. Hiermede eindigde het eerste of Boheemsch-Palti-
sche tijdperk van den dertigjarigen oorlog.
5 117. tilly en wallenstein.
Om het Protestantisme te behouden en den voortvluchtigen
keurvorst van de Palz te wreken, traden er nu drie mannen
in het strijdperk: hertog Christiaan van Brunswijk, die in West-
falen viel, de markgraaf George Frederik van Baden en Ernst
van Mansfeld, een zeer bekwaam veldheer, die met zijne krijgs-
benden, welke hij met plundering en brandschatting betaalde,
de bisdommen aan den Ehijn en de Main overviel. De beide
laatstgenoemde aanvoerders leverden Tilly, den veldheer van
Maximiliaan en der Ligue, die in de Palz gevallen was, eenen
gelukkig uitvallenden slag bij Wiesloch (1622); toen de over-
winnaars echter van elkander gingen, verloor George Frederik
van Baden eenige dagen daarna tegen Tilly den slag bij Wimp-
fen , en was zijn behouden terugtocht alléén verschuldigd aan
de zelfopofferende dapperheid van 400 burgers van Pforzheim.
Ook werd Christiaan van Brunswijk spoedig daarop door de ge-
oefende troepen van den veldheer der Ligue bij Höchst versla-
gen en moest met Mansfeld naar Lotharingen en de Nederlan-
den terug trekken. W^eldra echter keerde Christiaan terug en
begon in Westfalen op nieuw een' verwoestenden krijg; maar
eer hij zich met Mansfeld kon vereenigen, werd hij in 1623 bij
Stadtlohn door Tilly verslagen. De beide Protestantsche aanvoer-
ders moesten zich buiten 's lands begeven, terwijl de keizer, die
ze in den rijksban gedaan had, op den rijksdag te Regensburg