Boekgegevens
Titel: Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Kannegieser, Otto; Huberts, W.J.A.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1865 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 671 C 66,67
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_204978
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leer- en leesboek der algemeene geschiedenis
Vorige scan Volgende scanScanned page
AFVAL DEK NEDERLANDEN. 155
te. De koning benoemde zijne halfzuster Margaretha van
Parma tot landvoogdes, stelde den staatsraad onder voorzitter-
schap van een vreemdeling, kardinaal Granvelle, en liet eene
Spaansche bezetting in het land achter. Hij nam jegens de Her-
vormden de hardste maatregelen en vervolgde hen met gevangen-
zetting en pijnlijke terechtstellingen. Toen de Spaansche inqui-
sitie werd ingevoerd verzette zich de adel en vereenigde zich om
bij godsdienst-vervolging wederstand en elkander hulp te bie-
den (15 65). Een smeekschrift door de edelen aan de landvoog-
des aangeboden om opheffing van plakkaten en inquisitie bleef
zonder gevolg. De edelen noemden zich naar eene tegen hen
gebezigde uitdrukking Geuzen , en droegen eene penning, waar-
op aan de eene zijde 's konings borstbeeld en aan de andere een
bedelzak met het omschrift „fidèles jusqu' ä Ia besace" te zien
was. Toen in hetzelfde jaar (1566) de volkswoede uitbarstte en
vele kerken verwoest werden, trachtte de landvoogdes de gema-
tigden door voorkomendheid te winnen. Maar Alva trok, door
Filips gezonden, in 1567 met een Spaansch leger naar de Ne-
derlanden om door onbarmhartige gestrengheid het opgestane
volk tot gehoorzaamheid te dwingen. De schrik , die voor hem
uitging, deed de Nederlanders bij geheele scharen hun heil in de
vlucht zoeken. Willem van Oranje, stadhouder van Holland en
Zeeland, het hoofd der vaderlandschgezinde partij, ging met
zijne drie broeders en vele edelen naar Duitschland; Egmont
en Hoorne werden weinige dagen na Alva's komst gevangen ge-
nomen en na eene gevangenis van negen maanden te Brussel
onthoofd (5 Junij 1568). De bij! des beuls woedde vreeselijk in
het ongelukkige land. De landvoogdes, verontwaardigd over Al-
va's ontzettende wreedheid, deed afstand en ging naar Italië.
Alva stelde een' raad van beroerte (bloedraad) in en liet overal
galg, rad en brandstapel oprichten. Door willekeurige hooge
belastingen vernietigde hij den rijkdom en den handel der bur-
gers. Wel beproefde Willem van Oranje met troepen in het land
te komen (Heiiigerlee, Jemmingen, Dahlen enz ), doch het weêr-
looze volk moest gehoorzamen, totdat de gemoederen weder
werden opgewekt door het bericht dat eene bende ballingen
(Watergeuzen), onder aanvoering van Lumey, graaf van der
Mark, Jakob Simonsz. de Kijk en meer anderen den Briel had-
den ingenomen (1 April 1572). Verscheidene steden in Holland
en Zeeland volgden dit voorbeeld, en maakten zich vrij van